Versie 2 februari 2017, 425. 909 woorden Versie maart 2016, 422. 200 woorden



Dovnload 20.67 Mb.
Pagina59/148
Datum07.11.2017
Grootte20.67 Mb.
1   ...   55   56   57   58   59   60   61   62   ...   148

turbatie beroering

turbe onderzoek naar het gewoonterecht, waarbij het getuigenis van een aantal personen te gelijk werd gehoord, later werd het aantal getuigen beperkt tot een paar terzake bevoegde personenook; bende, menigte, schare

turbeelen ordeverstoring

turberen beroeren

turbido a tempest

turbo a turbot (Rhombus maximus)

turbulent onstuimig

turcasia a quiver

turcoplerius, turcopoliarius a Turcopolier, an officer in the Order of the Knights of St. John of Jerusalem, originally the commander of the Turcopoli, light cavalry

turella, turellus a turret

turetti tirrets

turgiolum a boss

turkesius Turkish; a turquoise

Turnacum / Tornacum Doornik (Tournai)

turnarius a turner

turnatus pons a swingbridge

turneamentum a tournament

turneare to joust, to hold a tournament

turneicius pons a swingbridge

turniamentum a tournament

turniare to joust

turnum, turnus a turn; the king's leet through a county; a winch, as on a crossbow

turonensis van Tours

Turonensis van Tours

turpe lelijk, oneerlijk

turqueizare to favour the Turk

turratus having towers

turrella See turrellus

turrellare to build turrets

turrellus a turret, a tourel, a small tower

turtarius a baker of tourte, i.e., coarse brown bread

turtra trout (salmo fario)

turtus tourte bread

tussi door hoest

tussi door hoest

tussimulus a door knocker

tutela bescherming, voogdij

tutela voogdij, voogdijschap

tutela voogdij(schap)

tutela bescherming

tutela (sub) onder voogdij

tutele voogdij, momberschap

tuter trompetter

tuteur voogd, momber, momboir, mombaer, voogdes

tutibarum a tumbrel



tutor suae uxoris (ut) als voogd/beschermer/momboir van zijn echtgenote

tutrix voogdes, beschermster

tuuch getuige

tuuchliede getuigen

tuwe twee

tuynman tuinman

tv. afk. huw. akte, toeziend voogd van de ..

twelff twaalf

twelfth night 6 januari (avond van of avond ervoor)

twigeldum a double fine

tymbrium See timbria

tymmer timmerman

tyna a tub; part of Gloucester town

typarium a seal bearing the image of its owner

typographia, typographeus printing office/shop (Ex Typographia Apostolica Vaticana = From the Apostolic Vatican Printing Office; E typographeo Clarendoniano = At the Clarendon Press) (technische term boekdrukken)

typographus printer (Excudebat Joan. Hayes, celeberrimae Academiae typographus = John Hayes, printer to the most famous Academy, printed [this book]) (technische term boekdrukken)

typographus drukker

typus type (E typis Thomae & Samuelis Green = [Printed] from the type of Thomas and Samuel Green) (technische term boekdrukken)

tyrannije dwingelandij

tyranniseren geweld bedrijven, overlast doen

tyrannus dwingland, geweldenaar

tyro See tiro

tyro, ‑nis leerling

tyropola kaashandelaar

tzabel zwart bont

tzins cijns, belasting

t³ffelmacher pantoffelmaker

U

U afk. uw



u.a afk. ut ante, zoals vroeger

u.a. ut ante

u.i. ut infra

u.L afk. u lieden

u.s. ut supra

ubi waar


ubi waar

ubi where

ubiquiteit overalheid, alom vertegenwoordigd

ÚbÚniste meubelmaker, schrijnwerker

Úchafaud schavot, maar ook onthoofding

Úcharper doodslaan

Úchevin schepen, wethouder

Úcu wapenschild, Franse daalder, ook borstschild

Úcusson uithangbord

Úcuyer jonkheer maar ook schildknaap

Údit bevelschrift

Úgorgeur moordenaar, moordenares

Úgorgeuse, zie Úgorgeur

uijtcoope tegen betaling door de ene partij verkrijgen van een goed van de andere partij

uire uren

uitdoender geldschieter

uiterdijk land buiten de oude dijk, aangeslibde grond

uitgebloed doodgebloed

uitlekken uitdrinken, ondanks verplichte geheimhouding bekend worden

uitschikken verbannen

uitstervende linie die geen erfgenaam meer heeft

uitstrijking woekerwinst

uitvriezen doodvriezen

uitzeg verbanning

uitzendeling spion

ulcer, ‑is N zweer

ulcere door een zweer

ulcere door een zweer

ulcus a hull

Úleveur veehouder

Úleveuse veehoudster

uliare to remedy a default

uligo a marsh

ulmetum an elm grove

ulna an ell

ulnagium alnage, duty on cloth

ulnator, ulniger an alnager, examiner of cloth and collector of alnage

ulner pottenbakker

ulnus for ulmus

ulphus hassock, coarse grass

ultima die op de laatste dag (van de maand)

ultimo de laatste

ultimo die zie ultima die

ultimo die op de laatste dag (van de maand)

ultimo, ult. of the preceeding month

ultimum diem vitae clausit sloot zijn laatste levensdag af

ultimum diem vitae clausit sloot zijn laatste levensdag af

ultimus laatste

ultimus laatst, verst

ultimus laatste

ultimus/a/um last

ultimus familiae de laatste van een familie

ultragium outrage

umbra an umbrer or umber, part of a bacinett, which protected the face; a grayling (salmo thymallus); precincts, outskirts

umbraculum See umbra

umbraria, umbreria some office in Bordeaux, perhaps prefect of the umbra or suburb

umpirator an umpire

un(i)gena eniggeboren

un(i)genitus eniggeboren

unam een


unanimis eenstemmig

unanimis unaniem, eenstemmig

unanimiteit eenmoedigheid, eenparigheid, eenstemmigheid

unare to bring together, to collect

uncia an ounce; an inch; a measure of land, perhaps 12 modii

uncialiter in capital letters

unciata See uncia

uncina sagitta "a swalowe tayle or a brode arrowe," i.e., barbed

unda golf, water

unde obligavit se et sua dientengevolge verbond hij/zij zich zelve en zijn/haar bezit

undecennis elfjarig

undecies elfmaal

undecies elfmaal

undecim elf

undecim elf

undecim elf

undecimus elfde

undecimus elfde

undecimus elfde

undetricesimus negenentwintigste

undetricesimus negenentwintigste

undetricies negenentwintigmaal

undetriginta negenentwintig

undetriginta negenentwintig

undevicesimus negentiende

undevicesimus negentiende

undevicies negentienmaal

undeviginti negentien

undeviginti negentien

unehelich bastaard kind, buitenechtelijk, onegt

unehrlig oneerlijk, illegaal

unetvicesimus eenentwintigste

unetvicesimus een en twintigste

unetvicies eenentwintigmaal

unguentarius parfum en zalvenmaker

unicus enig

unicus, filia unica enige, enige dochter, enige erfdochter

unie enigheid, vereniging

uniform eenvormig

unigena only begotten daughter

unigena eniggeboren

unigenius only begotten son

unire to unite

unitio union

uniÙren verenigen

unius van een

unius van een

universalitas algemeenheid

universeel algemeen

universiteit landschool, hogeschool, gemeenschool, algemeenheid

universus geheel

uno ore eenstemmig (Smetius)

unsinnige woche week voor Pasen

unster balans met ongelijke armen, weegtoestel

untersaeten onderzaten

unum et idem een en het zelfde

unum et idem een en het zelfde

unus ÚÚn


unus een

unus er viginti eenentwintig

unus et viginti een en twintig

unus, gen. unius ÚÚn

Úolienne windmolen

up ende affars in eigen gebruik

up ende afward zie up ende affars

uperken inhoudsmaat, halve pint

upgaf opgeven

Úpitaphe grafschrift

Úpithalame bruiloftsdicht

uplanda upland

Úpouser trouwen, door huwelijk verkrijgen

Úpouser une dot om de centen trouwen

ÚpousÚe bruid, pas gehuwde vrouw

Úquarrisseur vilder

ura ore

urbaan deftig, burgerachtig, beleeft



urbaniteit deftigheid, burgerlijkheid

urbe stad

urbe in de stad

urbe N. in de stad N.

urbs city

urbs, urbis F stad

ureclocke uurwerk, vaak staat er ook vierclocke of vuurclocke, dit is brandklok

urigenator a furbisher (eruginator)

urijn waterpot, pispot

urinator duiker

urla a border; an orle

ursarius a bearward; a bear‑dog

ursel horzel

usagie zie usantie

usagium usage

usancien gebruiken,

usantie gebruik, zakelijk recht van gebruik

usia being

usque ad + acc. tot aan

ustilamentum a loom

usu gebruikelijk

usu rationis carens beroofd van het gebruik van zijn verstand

usu rationis privatus beroofd van het gebruik van zijn/haar verstand

usuagium usage

usufruct lijftocht, vruchtgebruik, bezitneming, inneming

usufructus, ‑us vruchtgebruik

usufrucuair vruchtgebruikers

usurarius woekeraar

usurpatie gebruik, inneming, bezitneming tegen recht

usurperen in bezit nemen, gebruiken, innemen

usus bruik

usus, ‑us gebruik

ususfructus vruchtgebruik, zakelijk recht om andermans oogst te gebruiken

ut zoals, evenals, als

ut as, so that, in order that

ut zoals; opdat

ut aiebant zoals ze verklaarden

ut ante als tevoren, zoals vroeger

ut asserunt naar hun zeggen, naar hun beweren

ut asserunt naar hun zeggen, zoals zij beweren

ut dicitur zoals gezegd wordt

ut dicunt zoals ze zeggen

ut dicunt, ut dicitur zoals ze zeggen, zoals men zegt

ut fertur naar men zegt

ut ferunt, ut fertur zoals ze zeggen, zoals men zegt

ut infra zoals beneden (staat beschreven)

ut infra zoals hieronder beschreven

ut nonnullis placet men meent wel (Smetius)

ut omittam afgezien van (Smetius)

ut patet in registro zoals blijkt uit het register

ut patet in registro zoals blijkt uit het register

ut qui aangezien hij, omdat hij toch (Smetius)

ut supra als boven, als hiervoor, zoals hierboven beschreven

ut supra zoals hierboven (staat beschreven)

ut ut utut: hoe ook, hoe dan ook (Smetius)

ut, uti als, evenals

utebaelge gedeelte buiten de versteking van een versterkte stad

uteboedelen het uitkeren van de boedel aan een kind, b.v. bij het trouwen van een dochter.

uteborgen tegen een borg vrijlaten

utebuur van buiten de stad

uteclop door klokgelui aankondigen, bekendmaken

utedijc buitendijks

utegoedinge het bij leven al uitdelen van de erfenis aan bloedverwanten

utensilium a loom

uterennium a space of two years

uterinae sorores halfzusters met de zelfde moeder

uterinae sorores halfzusters met dezelfde moeder

uterini halfzuster, stamt van de zelfde moeder af

uterini fratres halfbroers met de zelfde moeder

uterinifratres halfbroers met dezelfde moeder

uterinus van dezelfde moeder

uterque beiden

uterque beiden

uterque elk van beide(n)

uterus buik (van de moeder), baarmoeder

utfertur naar men zegt

utgehangenà er buiten hangen van b.v. het zegel

utgesecht uitgezonderd

uthesium hue and cry

uthlega, &c See utlaga, &c

uthundredum the outlying parts of a hundred

uti als, evenals

uti zie ut

uti dicitur zoals gezegd wordt

uti mater in partus doloribus coram obsterice declaravit zoals de moeder in barensweeÙn aan mij de vroedvrouw verklaarde

uti retulit zoals hij zegt

uti, usus sum III + abl. gebruiken

uti zie: ut zoals

utijl profijtelijk

utiliteit profijt, nut

utinatio regret

utinge uitvaart; ook: de kosten der uitvaart

utlaga an outlaw

utlagare to outlaw

utlagaria, utlagatio outlawry

utlagius an outlaw

Útole bontstola

utrisque juris beide rechten d.w.z. Romeinse en canonieke rechten

utriusque iuris doctor doctor in de beide rechten (kerkelijk & wereldlijk)

utriusque iuris doctor doctor in beide rechten (kerkelijk & wereldlijk)

utriusque iuris doctor doctor in de (beide) rechten (kerkelijk en burgerlijk recht)

utriusque iuris licentiatus licentiaat in de beide rechten (Romeins en kerkelijk)

utroque parente orphanus wees, die beide ouders verloren heeft

utterare to distribute, to utter

uttersten laatste, achterste

ÚtÚ zomer

uur gaans afstand maat, 1 uur gaans = ca. 5 km Ook gezien gelijk aan 1500 rijnlandse roeden = 5621 m1, volgens code Napoleon, 5000 m en bij koninklijk besluit van 1863, 5555,5 m1

uut komende uit (meestal richting)

uutbliven afwezig blijven, niet verschijnen

uutboedelen zie uteboedelen

uutbrengen (iet). openbaren, aanbrengen

uutdrifte het verdrijven, verjagen

uutgegaen geÙindigd

uutgeven uitgaven

uuthangen (iet) iets publiceren door aanplakking aan het schepenhuis

uuthebben (iet iets van zijn ouders bij het huwelijk verkregen hebben

uutscrift afschrift

uutslach alles wat groeit op land, weiland of akker

uutsliten (enen) iemand tot ballingschap veroordelen

uutsteecksel uitdrukkelijk vermeld

uutwisen (enen iemand bij vonnis verbannen.

uuytsending hoofdelijk omslaan van een belasting

uuytzeghellynghe bevestigen met een zegel

uv. iuvenis, zie J

Úvoccaon afk. Úvoccation, het oproepen, het bezweren

ux. afk uxor echtgenote, echtgenoot

uxor echtgenote, vrouw

uxor gratuita concubine, bijvrouw

uxor, uxoris echtgenote, van de echtgenote

uxorari uithuwelijken, trouwen

uxorata getrouwde vrouw



uxoratus gehuwd, getrouwd (man)

uxoris van de echtgenote

uxorium a fine for not marrying

uyrwerckmaecker uurwerkhersteller, ‑maker

uytboedelen zie uteboedelen

uyterlijck uiterste, uiterste wil, testament

uytgenomen uitgezonderd

uytgescheiden met uitzondering van

uytgeset zie uytgescheiden

uytgeseydt waren verbannen waren

uytgesondert uitgezonderd

uytgevrongen uitgebroken,

uytsne verkoop in het klein direct uit het woonhuis, werkplaats, atelier

V

v. afk. vidimus,



v. verso; vidimus

V.O.W. afk. zonder bekende Verblijf Of Woonplaats

vaag in goede toestand, maar ook leeg, onbeheerd woest, niet scherp

vaal dood

vaalbleek grauw, geelachtig bleek

vaalt mesthoop

vaam lengtemaat, 1 vaam = ca 5 tot voet, bij de marine 6 rijnlandse voeten = 1,88 m1

vaar vrees, gevaar

vaats lomp, onbeschoft

vacant ledig, opstaand, onbezet

vacante vacature

vacantie ledigheid, viertijd

vacantien rechts‑wijg dagen, er is geen rechtspraak in die periode

vacanus vacant; void

vacare to be void

vacaria waste ground

vacat ontbreekt (niet gepasseerd voor schepenen)

vacat staat open is leeg, vacant

vacatie bezigheid, ontlediging (ontlasten, bevrijden), ontledigheid ?, ambtelijke verrichting

vacatura a church benefice not yet vacant; provision thereto; the next avoidance of a benefice

vacca koe

vacca koe

vaccaria a cow‑house or pasture

vaccarius a cowherd

vaccasterium a cowhouse; a dairy farm

vacer(e)en openstaan, onbezet zijn, vacant (bij een ambt)

vaceren beledigen, verledigen, ontledigenook; onbezet ambt, vacante functie

vacerende zie vaceren,

vacillatie waggeling ?, wispelturigheid

vacilleren waggelen, wankelen, weifelen, besluiteloos

Vaconna / Vechta / Vidrus Vecht

vacuare to frustrate

vadderschap Peter zijn bij dopen

vadem lengtemaat, was ca. de lengte van uitgestrekte armen zie ook vaam

Vadem 1,698 meter (Amsterdamse vadem) 1,88 meter (Rijnlandse vadem). Later 1,8 meter. (lengte maat maten gewichten)

vademen meten met de vadem

vadergoet vaderlijke erfgoederen

vaderlykzyde van vaderszijde

vaderslachter vadermoordenaar

vadiare to pledge oneself; to give security for; to wage

vadiare legem to wage his law

vadimodium borgtocht, beloofde verschijning voor het gerecht

vadimonizare to pawn

vadium surety; wage; custom

vadius borg

vadius borg

vaerman varensgezel

vaerwagen vrachtwagen

vafra a wafer

vagabonderen zwerven, rondslenteren, door het land zwerven

vagabundus zwerver

vagabundus (vrw.‑a) zwervend, zwerver

vagant(en) rondzwervende mensen die voordroegen ook; rondtrekkende priester

vagantenliederen dans ‑, liefdes ‑ en drinkliederen van vaganten. de inhoud was vaak voorzien van kritische teksten

vage onbebouwd, braakliggend terrein woest,

vagebond landloper, zwerver

vagebondage landloperij, sterke lust tot zwerven

vagebonderen rondtrekken als vagebond /zwerver

vagen schoonvegen

Vagenum Wageningen

vaginarum wapen schede maker

vaginarum confector wapenschedenmaker

vaginarum confector weapon scabbard maker

vagium security

vagus zie vagabundus

vagus zwervend, zwerver, vagabond

vaillant kloek? moedig, dapper

valabel rechtsgeldig, geldig

Valac(h)r(i)a / Walac(h)r(i)a Walcheren

valatorium, valatrum a churn

valavond bij het vallen van de avond

valbrugge valbrug in stadspoort of burcht

valdag vervaldag

valde zeer

valde zeer

valde zeer

valderen afsluitbomen over de toegangswegen, hek

vale benaming voor een donkergeel paard

valectus See valettus

valend zijn waard

valent zijn waard

valentia value

Valentijnsdag 14 februari

valere, valui II waard zijn

valesium a travelling bag

valet is waard

valettus a groom; a yeoman; a journeyman

valeur waarde, prijs, geldigheid

valibilis valuable

valideren geldig zijn, (rechts) geldig zijn, doen gelden, goedkeuren

valisona anguillarum eelbucks (?)

valitor an assistant; an ally

valkebec wapen, een soort hamer/strijdbijl

vallare to wall up

valletje kort gordijntje langs de schouwbalk

vallis dal

Vallis Vaals

Vallis Rosarum Roosendaal

valor strength; courage; value

vals‑aart zie falsaris

valscen (iet) vervalsen

valscer vervalser

valselyck vals, ten onrechte

valster vallende ster

valuatie waardering, gelding

valueren de waarde bepalen

valvarius portier, deurwachter, huisbewaarder

valvarius huisbewaker, poortwachter,

valvaseur die naast een baron, of vrijheer is

valvassor a vassal See vavassor

valvassor achterleenman

van door

van de hant gelegen is van huis gelegen is (in de zin te ver weg gelegen van het huis)

van God in omnibus op alle punten

van iet rechten over een zaak rechtspreken. ook; executie doen wegens een zaak door te panden

van iet sliten vonnissen in een zaak

vana a weathercock

vandel inhoudsmaat voor graan, 1 vandel = 1/4 lopen, ook 16 stedemaat

vaneel gootpan

vanga a shovel; a spade

vangebrief schriftelijk bevel van de rechtbank tot gevangen nemen

vangen gevangene

vangenisgelt betaling voor leefgeld en verzorging tijdens gevangen houden

vangere stroper, jager

vani diverse

vaniteit ijdelheid

vannatarius a winnower

vannus a vane; a winnowing‑fan

vantarius a footman who runs before his master

vanteren beroemen

vapulatio beating, cleaning; perhaps also "whipping," binding with string

varancia madder

varbinder kuipenmaker

varectare See warectare

varentman zeeman

variabel veranderlijk, wisselbaar

variatie verandering

varieteit verandering

varii diverse

varii verschillende

varing stier

varioli (plur.) pokken

variolis smallpox

various wegens pokken

varium vair, an expensive fur, perhaps ermine

variÙren veranderen, afwisselen, afwijken

varken stoffer, veger

varkencooye varkenshok

varkensbake zij de varkenspek

varkensbrinc weiland waar de varkens liepen

varrare to value

varre stierkalf, jonge stier

varsebalie vleeskuip

varuweren de waarde bepalen

vasa a ship

vasarius a keeper of crockery

vascella some sort of ship, perhaps an error for nascella

vascularius kuipen en tonnen maker

vascularius kuiper, maker van vaten en tonnen

vaslettus See valettus

vassaelheer leenheer, feodale heer

vassaelhof leenhof

vassaellerije leengoed, rechtsgebied van een leenhof

vassal leenman, smalheer (ambtachtsheer)ook; vazal, hij die dient

vassalagium the condition of a vassal

vassallus a vassal, a feudal tenant

vassallus zie vassal

vasseleria a vassal's tenure

vassella plate

vassus zie vassal

vast ende stade vast, blijvend, definitief rechtsgeldig, onaanvechtbaar

vastare to waste

vastellarium a bakehouse where wastel bread was baked

vastellum a shade; an arbour See wastellus

vastenavond dinsdag na de zevende zondag voor Pasen, de dag voor aswoensdag

vastina waste land

vastum waste

vat kom / schotel van een eetservies

Vat 1,7 liter (Amsterdams vat) 20,8 liter (Nijmeegs vat). (gewicht maat maten gewichten)

vaticineren waarzeggen

vatila a scoop

vatzaad oppervlaktemaat, 1 vatzaad = 1/16 mudzaat

vausseur vazal

vavassaria See vavassoria

vavasserie achterleen

vavassor a vassal, next in dignity to a baron; a free tenant of a tenant in chief

vavassoria land held by a vavassor

vazal vrijman, onder het gezag van een heer, hij was hem getrouwheid en gehoorzaamheid schuldig en met ôraadö en ôdaadö (krijgsdienst met paard en soldaten) terzijde staanook; leenman, slaafse volgeling

VC vir clarissimus (Smetius)

vd afk. vendÚmaire, maand van de wijnoogst

Vd.afk. huw. akte, vader van de bruid

vealtrarius, veautrarius See veltrarius

vechtcore boete voor vechten

vechtelijc straatgevecht

vector voerman, koetsier

vector voerman, koetsier, bevrachter, schipper

vector, ‑is voerman

vedder oom van vaders of moederszijde

vedel viool, muziekinstrument met 3‑5 snaren

vedelboge strijkstok viool

vedova weduwe

vedova weduwe

vedovus weduwnaar

vedovus weduwnaar

veduvelt door de duivel bezeten

veechhede naderende dood

veem gezelschap

veemvroegich door het veemgericht te berechten

veerdere lasten overige lasten (kosten)

veerhuus zie veerstal

veerinc fokstier

veerstal overzetplaats van het veer

veertigste penning, 40e penning, gewestelijke belasting over onroerend goed, ca. 2,5% van de koopsom

vegemes mes van hoefsmid

vegesimo, zie vicesimus

vegesimo twintigste

vehagium payment for carriage

vehemens, ‑ntis hevig

vehement hevig, heftig

vehementie hevigheid

vehia a load

vehitura carriage



Deel met je vrienden:
1   ...   55   56   57   58   59   60   61   62   ...   148


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina