Versie 2 februari 2017, 425. 909 woorden Versie maart 2016, 422. 200 woorden



Dovnload 20.67 Mb.
Pagina44/148
Datum07.11.2017
Grootte20.67 Mb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   148

ondergeszeyt ondergetekende

onderhoosen lange onderbroek

onderjarig minderjarig (meestal onder de 25 jaar)

onderlaet schuur, stal klein gebouw

onderleenman iemand die land te leen kreeg van een leenman, die dat van een leenheer in bezit (ter leen, niet in eigendom) had gekregen

ondermeester meester die de dagelijkse leiding had op de bouwplaats (nu uitvoerder)

onderpanden door een onderpand verzekerd

onderroeren onderzoeken zodat de onderste steen boven komt

onderschreven ondergetekende

onderscot. afscheiding, tussenschot

onderseggen aanzeggen

ondersoeken de waarheid van een zaak trachten te vinden door het opsporen van bewijzen

ondersprec overeenkomst

onderstonden beurtelings, na elkaar ondertekend

ondertrout aangifte bij de burgerlijke stand van het voornemen om te trouwen, bevestiging ten overstaan van de parochiepriester van voorgenomen huwelijk (BelgiÙ)

ondertrouwen voornemen om te trouwen

ondervallich die een rechtsgeding verliest

ondervloeyen onderlopen

ondervoet de dijkvoet aan de buitenzijde van de dijk

onderwet lager recht

onderwilen beurtelings, na elkaar ondertekend

onderwisen terrechtwijzen

ondiep zeer diep, peilloze diepte

onduechdelycke hantieringe onbehoorlijk gedrag

onechtelijke buiten het huwelijk

onegt kint buitenechtelijk kind

onereren belasten, laden, overlasten, overladen, pak op leggen

onergeschreven ondergetekende

onewelijc onwettig

ongeavijst zonder beraad

ongecalangeert zonder door iemand aangeklaagd te kunnen worden, onaangevochten, onbestreden

ongecanceleert zonder uitschrappingen, uitkrassen of insnijdingen, een akte niet door insnijdingen enz. ongeldig gemaakt

ongecancelleert niet door insnijdingen als ongeldig gewaarmerkt

ongecanseliert zie: ongecancelleert.

ongejaert minderjarig

ongelden lasten, belasting

ongelder ontvanger van het ongelt (belasting)

ongelooft niet goedgekeurd

ongelt assisia, belasting vooral op levensmiddelen, vertering ‑ en gebruiksbelasting, onkosten te betalen bij openbare verkopingen

ongemiddelt rechtstreeks, onmiddellijk

ongeraetsiert zie: ongeraseert

ongeraseert niet door doorhalingen als ongeldig gewaarmerkt

ongescift onverdeeld

ongeveerlick ongeveer

ongeweer, onweer

ongeweerte zie ongeweer

ongewesen niet door een vonnis beslist

ongewonnen niet door den eigenaar zelf verdiend, niet op andere wijze dan door erfrecht verkregen

onghewedde nog niet aanhangig zijnde, buiten de wet

ongoed slecht

onhoesch zie; onbehovesch

onhovesch onfatsoenlijk, onbehoorlijk

onkerstenlic onchristelijk

onklaar heraldiekteken, anker op schild met touw om de stang gewonden

onledigheid drukte, druk bezig zijn

onlichamelijk leen leen zonder leenman, bestond uitsluitend uit rechten op cijns, renten en andere rechten

onmegaen het rondgaan van de vinders om overtredingen van de keuren te constateren. ook;: het rondgaan van de schout om te panden (beslagleggen op een goed)

onmondig zie onmondige

onmondige, minderjarige

onmondigheid onbevoegd tot het verrichten van rechtshandelingen, b.v. gehuwde vrouwen, onder curatele gestelde, ongehuwde kinderen onder de 25 jaar

onmundige kinderen minderjarige kinderen

onnozele kinderen 28 december

onophorium a costrel, a wooden bottle

onraet moeite, arbeid, ook; accijns

onrechte bevallen (in den) in een proces veroordeeld worden.

onredelijc onbillijk

onreynnicheit vuil, (huis)vuil

onscout bieden (voer iet) aanbieden van de zuiveringseed te doen, ten bewijze van zijn onschuld

onsculdich siin van iet iets niet gedaan hebben, niet bij iets betrokken zijn

onscult op iet nemen (zijn) zich verontschuldigen

onseker(e) onzeker (e)

onsen onze

onslakinge ontslag van gerechtsvervolging

ontblooten in gebruik nemen van bv land, in cultuur brengen

ontborgeren (enen) iemand zijn burgerrecht ontnemen

ontcrachten met geweld ontsnappen, ontvluchten

ontdreven verloren gegaan

onterven iemand van zijn erfdeel beroven

onterven (enen bij testamentaire beschikking een beschikking ten nadeel zijner natuurlijke erfgenamen maken

ontfaen ontvangen

ontfaen (iet) de overdracht van iets

ontfange geaccepteerde

ontferren (enen iet). bedrieglijk ontnemen. ook; iemand benadelen

ontgeven (enen een beslissing nemen, waarbij iemand het eigendom van een onroerend goed ontnomen wordt

onthelen bederven

onthengen (iet) gedogen, toelaten

ontheten bevelen

onthiet zie ontheten

onthoefden zie onthoveden

onthoveden, onthoofden

ontjaghen wegjagen

ontlorst ontstolen

ontmensen sterven

ontpoerteren ontnemen van zijn poorterschap, ontnemen van zijn burgerrechten

ontramponeert beschadigen

ontrumen in ballingschap gaan, vluchten

ontruymt verlaat

ontschadelijck vrijwaren?

ontschieten uit de handlopen

ontscriven (enen iet door een schriftelijke akte iemand zijn recht ontnemen.

ontsegelen (iet iets van het zegel ontdoen

ontslapen overleden

ontsliten (iet een vonnis vernietigen

onttugen (ontughen) (enen van iet door het afleggen van getuigenis iemand zijn recht doen verliezen

ontwaringe. het ontnemen der "were," het bezit van een vastgoed, aan iemand

ontwijsen, ontwisen bij vonnis ontnemen

onus last

onus, oneris N last

onvercoft onvervreemd

onverjaert minderjarig

onverlaet restanten

onvernoecht niet voldaan, onbetaald

onvernuecht zie onvernoecht

onversleten niet door een vonnis beslist.

onwedderroeplicken niet te herroepen

onwillig decreet een verkoping van de goederen van schuldenaars, nadat een vonnis daartoe bekomen is

oocke ook

ooclant klein stuk land door een weg gescheiden van een groot stuk land

ooftboomgaert fruitboomgaard

oorbaar nut, voordeel

oorboorhout goed timmerhout

oorconde getuige

oorconscap de emolumenten der schepenen, hun bij het passeren van een akte in het gerecht betaald als loon voor hun later af te leggen getuigenis daarover

oorcussen oorkussen, hoofdkussen?

oorcusteect kussensloop

oord inhoudsmaat voor natte waren,1 oord = 2 kan, = 2 mengel = 0,6 ltr

oordaeghen herdagen

oorfluwijn kussensloop

oorijzer sierraad aan de muts bij vrouwen

oorkonde in plechtige vorm opgestelde akte

oorlinc erfgenamen, nakomelingen

oorname geslachtsnaam

oorschult erfschuld

oortje munt17e‑18e eeuw , gelijk aan 4 penningen

oortken betaalmiddel, zilveren munt 1 oortken = 18 mijten Brabants

oorvede belofte, afgelegd aan het gerecht, dat men wegens een of ander feit geen wraak zal nemen.

oospot waterketel

oost augustus

ooverseyde (van de) transport van getallen bij een optelling over meer bladzijden

ooy weiland grenzend aan een rivier

op afk. oncle paternel, oom van vaderszijde

op poene op straffe van

op te gaderen in te zamelen

OP afk. Ordo Predicatorum, Orde van de les frÞres PrÛcheurs, de Predikheren, de Dominicanen

opantworden uitleveren, afgeven

opbacken waarmerk er op bakken

opbannen op een plechtige wijze sluiten

opbliven niet willen ontruimen

opboeren zie; opboren

opboren in ontvangst nemen

opbrandinge verbranden (van b.v. de heide begroeiing)

opbueren zie; opboren

opcomste inkomsten uit iets verkrijgen

opcomsten inkomsten, opbrengst

opdracht overdracht van een vast goed

opdrucken (iet). iets met zijn zegel voorzien

opeischende opeisen

opella a shop

open rechtdach de openbare terechtzitting in de schepenbank

openbair openbaar

openebrief een acte met uithangend zegel, in tegenoverstelling van een door een zegel gesloten brief

openen breve verklaring aan alle die dit lezen

operabile a handicraft

operabilis dies a working‑day

operaria the office of works

operarius laborer (unschooled)

operarius loonwerker, werkman, handwerker

operarius dagloner, (hand)arbeider, werkman, handwerksman, ambachtsman

operarius handwerksman, werkman

operarius a tenant who did bodily work for his lord; a clerk of the works

operarius scriniarius schrijnwerker (maker van fijne meubelen)

operarius scriniarius schrijnwerker

operateur werkmeester

operatie werking

operatio a day's work

operatio caesarea keizersnede

operatio caesarea keizersnede

operatius caesarea zie operatio caesarea

operatius scriniarius schrijnwerker

operator zie operarius

operatus chased

operer opperen voor de metselaar

opereren werken

opereux(s) arbeidzaam, werkelijk, groot, zwaar

opertius not lawed (of a dog)

opertura lining

opgedrukt zegel papierstrookje met was door een warm gemaakt stempel er aan bevestigd

opgenoomen in het (huwelijks)register ingeschreven

opgeregt heeft opgemaakt (testament)

opgevaeren opgestaan

ophoudingen gevangennemen, beslaglegging

ophuus bovenwoning

opidani burgers, inwoners, van de burger

opidani burgers, inwoners

opidanus poorter, burger

opidum stad, plaats

opidum stad

opifex bouwmeester, handwerksman, beeldend kunstenaar, gezel, arbeider, dagloner

opifex handwerkman, arbeider

opificie handbacht?, ambacht, handwerk

opificis van de arbeider, van de handwerksman

opificis van de handwerksman, van de arbeider

opificium beroep, werk

opificium handwerk, beroep

opificium beroep

opilare to hinder

opilio a shepherd; a bishop

opilio schaapherder

opilio schaapherder

opinatie waning ?

opiniatre stijfzinnig, kriegel

opiniatre(e)ren onverzettelijk, brieven

opinie waan, mening, drift

opinieux verwaant

opiniÙren wanen, menen

opirus sour; mouldy (of bread)

opisie harness

opleiden gevangen zetten

oplondina uplands

oploopen aanranden, aantasten

oplooper zie oploopen

oplopinge overstroming

oportuin gelegen, bekwaam

opperclager hoofdaanklager

oppergrootvader overgrootvader

oppidanus poorter, burger

oppidanus stedeling, burger

oppidanus the keeper of a town

oppidanus burger van de stad

oppidum stad

oppidum stad

oppidum stad

oppignoratie verpanding

oppignoreeren verpanden

oppilio See opilio

opponent zie opposant

opponeren zie oppose(e)ren

opposant opponent, verweerder, tegenstrever

oppose(e)ren tegenstellen, tegenzetten, weerstaan

oppositie tegenstelling, weerstand, tegenweer, tegenstelling

oppress(e)eren verdrukken, onderdrukken

oppre¯ie verdrukking

opprimeeren verdrukken, onderdrukken

opprimentum oppression; also used for operimentum

oppugneren bevechten, bestrijden

oprel naar de kruin van de dijk toelopende weg

oproepinghe geboden

oproepingscedel biljet. dagvaarding

oprorisschen persoon die oproerteksten verkondigd

opruimer soevereinboor, kegelvormige boor

oprukking bij boedelscheiding het voorkeursrecht van de oudste zoon, het hoger plaatsen op de voorkeurslijst van de oudste zoon

opseggen (enen iet) iemand aanzeggen, dat men iets wil doen eindigen (meenboedel, huurcontract)

opsetene noemde men de bedrijver die zijn land op de parochie bewerkte gevestigde, inwoner

opsetten (iet) te koop aanbieden

opsicht te hebben toezicht te houden

opslaende venxteren vensters, die niet als de tegenwoordige vensterluiken zijwaarts naar buiten geopend werden, doch van boven naar beneden opengeslagen werden

opsteecker steekwapen, lang mes, bajonet

opstellige gedaan (is) is openlijk aangekondigd

opstriken (iet) opduwen, naar boven stuwen (bv. in Utrecht: de goederen van de "werven" onder aan de gracht, waar ze aangevoerd worden, langs de opgaande "wedden" tot boven op de straat brengen.)

opswere onder ede verklaren

opte aengevinge volgens aangeven van

optie keur, kiezen

optoch hijskraan

opulent rijk

opulentie rijkheid, rijkdom, overvloed

opus est het is nodig

opus est het is nodig

opus, operis N werk

opzicht toezicht

opzittende inwoner

or goud

ora ore; a Saxon coin worth 16d. to 20d.; an ounce



ora et labora bid en werk

ora et labora bid en werk

ora pro nobis bid voor ons

ora pro nobis bid voor ons

oracul hemelspraak, hoedspraak, godspraak, vraagbaak

orarium a hem; a border; a kerchief; a stole See horarius

orateur redenaar

oratie vertoog, redenering, reden, gebed

orator aanvrager

orator aanvrager

orator an ambassador

oratoriolum an oriel or oriole

oratorium kerk

oratrix aanvraagster

oratrix aanvraagster

orba weeskind (meisje)

orbatum ouderloos, wees, beroofd (als lijdend voorwerp)

orbatum beroofd

orbatus (vrw.‑a) ouderloos, wees, beroofd

orbatus beroofd van

orbatus ab beroofd van

orbi ictus dry blows

orbitas weesschap, kinderloosheid

orbitas kinderloosheid

orbus wees, ouderloos

orbus (vrw.‑a) blind, ouderloos, wees

orbus wees

orbus/a orphan masc./fem

orconde getuigenis, getuigenverklaring

orconder getuige

orconscap zie; heuge

ordalium ordeal

ordce afk. ordonnance, regeling, bepaling, voorschrift, verordening

ordeelgelt onkosten voor een uitspraak of vonnis

ordeum used for hordeum

ordinaire het gewone

ordinale an ordinal

ordinantie geschiktheid, schikking

ordinare opstellen

ordinare opstellen

ordinariis ecclesiae sacramentis met de gebruikelijke sacramenten van de kerk

ordinariis ecclesiae sacramentis met de gebruikelijke sacramenten van de Kerk

ordinariis moriturientium sacramentis met de gebruikelijke sacramenten van de stervenden

ordinariis morturientium sacramentis met de gebruikelijke sacramenten van de stervenden

ordinaris gewoonlijk

ordinarius gebruikelijk

ordinarius gewone

ordinarius gewone

ordinarius an ordinary, "he who hath the proper and regular jurisdiction, as of course and of common right."

ordinarus gewoon

ordinator testamenti the administrator of a will

ordinatus in holy orders

ordineren beschikken

ordinis teutonici eques ridder van de Duitse Orde, kruisridder

ordinium posterity

orditura the warp in weaving

ordo orde

ordo benedictorum orde van de benedictijnen

ordo dominicarum orde van de dominicanen

ordo fratrum minorum orde van de minderbroeders,franciscanen

ordo fratrum praedicatorum orde van de predikheren, dominicanen

ordo sancti benedicti orde van de benedictijnen

ordolaium ordeal

ordonnantie inzetting, keur, schikking, bevel, ontwerp, kerkorde, reglement

ordonnantie (ter) in opdracht van, op last van

ordonneren schikken, instellen, willekeur, tot priester wijden, ook; bevelen

ordonneren (æt) te verordenen, te beschikken

ordonneren (ende willekeuren) verordenen, een verordening of keur uitgeven

ordonnieren uitvaardigen, verordenen

ordre afk. ordinaire, gewoon(lijk), normaal, gebruikelijk, in de regel ook; schikking, orde, stel, bestel, dagorder

oreillet oorbel, oorhanger, oorversiersel

oreillettes oor kompressen, oorkleppen, oorijzers

orenveger de pink

oreren redevoeren

oretenus vocally, by word of mouth

orfÞvre goudsmid

organa a pair of organs

organista organist

organum orgel

orgelhuisje gebouw boven de poort waarin het valhek (orgel) is opgehangen

orientalis oostelijk

oriential van oosten, oostwaarts, oprecht van 't beste

originali afschrift stemt, nadat het is gecollationeerd woordelijk overeen met het origineel

originali in oorspronkelijke toestand

originalis oorspronkelijk

origineel oorspronkelijk, het principale en eerste schrift

originis of the birth

origo birth

origo oorsprong, afkomst

origo, originis F oorsprong, afkomst

oriljet zie oreillet

oriolum a portico; a gallery; an oriel

oritimum a clock

oriundus komend van, afstammend van, kind van

oriundus afkomstig, afstammend van

oriundus (ex) (vrw.‑a) afkomstig van, afstammend van, kind van

ornament versiering, gesmede

orneren versieren, optooien

orphanotrophium weeshuis

orphanus (vrw.‑a) (halve) wees

orphanus wees

orphanus wees, weeskind

orphelin zie orphanus

ortelijk in het kort

ortellus, ortillus a claw

orthodox rechtgelovig, rechtzinnig

ortolagium a garden plot

ortus afkomstig

ortus afkomstig

ortus origin, birth

ortus used for hortus

ortus (vrw.‑a) afkomstig

ortus geboorte, afstamming, afkomstig , ook; tuin

ortus, hortus tuin

ortus zie: hortus tuin

orynale used for urinale

OSB afk. ordre de Saint Benoit, Orde van de Benediktijnen

osceptrus a hawk

osculatorium a paxbrede, a small tablet to be kissed

osepot waterketel

oseria osiers

osiedrop ruimte naast een huis tussen de lijn waar de afdruipende regen neervalt en de muur

osorium a strickle

ostage pand, gijzeling

ostagiamentum security

ostagiare to give security or a hostage

ostagier gijzelaar

ostagius a hostage

ostenderen brallen, pochen, beroemen, stoffen ook; vertonen

ostensio toll paid by tradesmen for leave to expose their goods for sale; a muster

ostentatie beroemd vinden, pochen, snorken (snoeven), pralerij, grootspraak

ostentatus a muster

ostiarius deurwachter, portier, poortwachter

ostiarius torenwachter, poortwachter

ostiarius an usher See hostiarius

ostigare to release on security

ostilium a gate; an entrance

ostria See hospitalaria

osturcus, osturus See austur

osyendroppe zie osiedrop

Ot afk. ondertrouw

otieux ijdel, ledig

otium verdiende rust na eervolle ambtvervulling

otium et pax rust in vrede

otium et pax rust en vrede

Ôtre haard, stookplaats

otriare to grant

oubliant vergeetachtig

oud bewind de periode die met de Franse revolutie eindigde in BelgiÙ (omstreeks1796)

oude heircomen ende hoevenaersrecht gewoonterecht

oudegrotevrouwe overgrootmoeder

oudemoeder grootmoeder

oudemoeye oudtante

ouderdach verjaardag

ouderdoem eerst‑geborenrecht

ouderman bestuurder van een gilde. ook; vaak deken genoemd

oudermanne kiste een meubel als "de stat kiste," die in de vergaderkamer der oudermannen stond, ook; een gewone, gesloten kist

oudevader grootvader

oudnederlands de ôNederlandseö taal tot 1150

ouest oost (richting)

ourtum tuin

oustitrix a midwife

outeigen een perceel grond, waarvan men het onbezwaard eigendom heeft, dat dus niet met een rente belast is.ook; waarvan iemand het onbezwaarde eigendom heeft.

outerve een onroerend goed, dat iemand krachtens zijn recht als naaste erfgenaam heeft verkregen (en dat daarom niet zonder toestemming van de bloedverwanten ver‑vreemd mocht worden, en bij kinderloos overlijden terugviel aan de zijde, van waar het gekomen was: (gewonnen goed en roerend goed is dus geen outerve)

outichsasy authorisatie

outmoeder grootmoeder

outorius See austur

outrage spijt, leed. overlast

outrageeren leedveroorzaken, overlast veroorzaken

outvader grootvader

ouvrier arbeider

Ov afk. overzicht

Ov. afk. huw. akte, overleden

ovaal eitrek, eirond

ovaal schild heraldiek, vorm van schild door gehuwde vrouwen en geestelijken gevoerd

ovare to lay eggs; to rejoice

ovenana See ofnama

over den bloede sitten een doodvonnis vellen

overalde voorvader

overbreken buiten zijn oever treden van de rivier

overcleet overkleed

overcomen overeenkomen

overcomen (ende verdragen) overeenkomen

overcomen te wesen overeengekomen te zijn

overdenckende over na nadenken

overdragen overgaan, toevallen, versterven op, devolveren

overgangsrecht devolutierecht, overdracht van goederen van een familie die in de rechte lijn is uitgestorven toewijzing van goederen uit het tweede huwelijk aan kinderen uit het eer‑ste

overgesondene voorgelezen

overgeven. (enen iet). gerechtelijk overdragen

overgichten (enen iet) een gerechtelijke verklaring ten iemands laste afleggen

overgifte. gerechtelijke opdracht van een onroerend goed

overhebben (iet) door overgifte in zijne macht krijgen

overhernissa contumacy

overhoer overspel

overjaar vorig jaar

overjaard oud

overlant ver weg gelegen land

overleefd gestorven, overleden

overleyt overlegd

overman zie; ouderman

overmeester, bovenmeester, hoofd van de school

overmeister zie overmeester

overmits door middel van

overoom oudoom

overposen klokluiden voor een dode

overrechters de hooge rechters in friesland

oversamessa fine for neglecting to pursue malefactors

overseggen (enen iet) een arbitrale uitspraak doen ten laste van iemand

oversliten (enen iet) een vonnis ten laste van iemand vellen

overspeelsterse overspelige vrouw

overste ouderman hoofdbestuurder van een gilde

overtoom plaats waar een schuit over land werd getrokken

oves sheep

oves schapen

oviale a sheepfold; a sheepwalk

oviare used for obviare

oxhoofden wijnvaten

oxillare to turn sour

p afk. pagina, bladzijde

p afk. blz., bladzijde

p afk. par, parentes, ouders

p afk parrain, doopheffer, peter, doopvade

p afk. pupur, pourpre, heraldiekkleur, kleur paars, aangegeven door een linker ‑schuinlijnen

P afk. pÞre, vader, ook; doopheffer / Peter

P

p. pagina, parentes, pater, Pater, paterinus



p.m. post meridiem, pro memoria, piae memoriae

p.m. afk. post meridiem, na de middagook; afk. pro memoria, ter herinnering

p.m.s.l. afk. per matriomonium subsequens ligitimatus, door het huwelijk van zijn ouders alsnog gewettigd onwettig kind

p.p. afk. parentes, ouders

p.p. parentes

p.s. post scriptum

p.s. afk. post scriptum, naschrift

p.t afk. pro tempore, voor de tijd van

p.t. pro tempore

p£na straf, misdaad

pìdictum voornoemd

pa afk. postÚritÚ adultÚrine, nageslacht‑, nazaten uit echtbreuk, overspel geboren

paagator a collector of paagium

paagium See passagium, pavagium

paaiement kleingeld, ook; als paaijemnent

paal heraldiekteken, strook begrenst door twee lijnen

paap in de middeleeuwen de naam voor priester

paaps rooms

paardemeester dierenarts speciaal voor paarden

paardetuisser paardenkoper



Deel met je vrienden:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   ...   148


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina