Versie 2 februari 2017, 425. 909 woorden Versie maart 2016, 422. 200 woorden

Dovnload 20.67 Mb.
Grootte20.67 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   148

abort 1. vt interrumpere 2. subst. interruptus,us m.

address 1. (memory location) subst. locus (memoriae, in memoria); numerus octeti 2. (net location, URL) subst. inscriptio (interretialis vel interneti) 3. (e-mail) subst. inscriptio (cursualis) electronica 4. (to select a memory location) vt. locum (memoriae) eligere

assembler 1. (assembly language) subst. lingua machinalis; assembler,i m. 2. (compiler) subst. compilatrum (assembleri)

background 1. (of a picture) subst. fundus,i m 2. (about windowed desktop) ima,orum n.; to put a window into background fenestram in ima reponere. 3. (about a process) adj. inferus, posterus; to put into background in ima mittere; inferiorem facere

binary adj. binaris,e

bit subst. bitus,i m (binaris digitus); least significant bit bitus minimi momenti; bitus minimus

boot 1. subst. initiatio systematis; cold ~ initiatio frigida, initiatio e frigido; warm ~ initiatio calida, initiatio e calido. 2. vt. initiare

branch 1. (a relative jump) subst. saltus relativus 2. (a conditional jump) subst. saltus condicionalis (non: 'saltus conditionalis', quia non conditura, sed condicione saltus fiunt).

browse 1. (to look over text documents) vt. perlustrare 2. (the Web) vt. navigare

browser 1. (text viewer) subst. exhibitrum,i n. 2. (Web viewer) subst. navigatrum,i n.

bug (a mistake in program code) subst. mendum,i n

buggy (full of bugs) adj. mendosus,i m

bus (communication lines between computer components) subst. magistrale,is n; data ~ magistrale datorum; address ~ magistrale locativum

byte (eight bits) subst. octetus,i m; most significant ~ octetus maximi momenti, octetus maximus; least significant ~ octetus minimi momenti, octetus minimus; higher ~ octetus maioris momenti, octetus maior; middle ~ octetus mediocris; lower ~ octetus minoris momenti, octetus minor; least significant ~ octetus minimi momenti, octetus minimus; even ~ octetus par; odd ~ octetus impar

calculation subst. computatio,onis f.; ratio,onis f.

channel (virtual I/O device) subst. canalis,is m.

chip (an intergrated electronic circuit) subst. talus,i m.; integrated ~ talus integratus

clipboard subst. latibulum,i n.

command subst. iussum,i n.; mandatum,i n.

compilation 1. (translation into object form) subst. compilatio, onis f. 2. (collection) subst. collatio,onis f.

compile (translate into object form) vt. compilare

compiler (source to object translator program) subst. compilatrum,i n.

computer 1. subst. computatrum,i n; ordinatrum,i n. 2. adj. computatralis,e; ordinatralis,e

condition 1. (ref. to 'if' statement) subst. condicio,onis f. 2. (a state) subst. condicio,onis f.; status,us m.

connect vt. conectere

connection 1. (a link between computer elements) subst. ligamen,inis n. 2. (a link between computer systems via net) subst. conexus,us m.

constant subst. (valor) constans,ntis m.

coprocessor subst. processorium,i n. mathematicum

copy 1. (to duplicate a file) vt. copiare 2. (a result of copying) subst. exemplar,aris n.

crash 1. (about computer systems: to fail completely so that the machine has to be rebooted) vt. corruere; collabi; the system ~ed systema corruit 2. (about programs: to make a computer system crash) vt. diruere aliquid; evertere aliquid; the program has ~ed the system systema a programmate dirutum est 3. subst. collapsus,us m.

cursor subst. indicium,i n.

cyberspace subst. spatium cyberneticum; cyberspatium,i n.

data subst. data, orum n.

database 1. (program) subst. datorum ordinatrum 2. (data) subst. data,orum n.; plicae datorum

daemon subst. daemon,onis m.

debug (to correct mistakes in a program) vt. emendare

debugger (debugging program) subst. emendatrum,i n.

debugging subst. emendatio,onis f.

decimal adj. decimalis,e

delete vt. delere; eradere

desktop subst. tabula,ae f. (systematis); mensa,ae f.

digital adj. digitalis,e

direct adj. directus,a,um; rectus,a,um; ~ Client Connection (DCC) subst. Directus Clientium Conexus

directory subst. (plicarum) index,icis m.

disk 1. (physical device, disk drive) subst. discus,i m.; ~ image disci simulacrum 2. (hard disk) subst. discus durus; discus rigidus; discus fixus 3. (floppy diskette) subst. discus flexibilis; disculus,i m. 4. (CD-ROM) subst. discus compactus 5. (logical device, partition) subst. volumen,inis n.; discus,i m. 6. (floppy disk drive) subst. statio disculorum

diskette subst. disculus,i m.

download vt. extrahere (aliquid ex rete); prehendere

electronic adj. electronicus,a,um

e-mail 1. (a letter sent via the net) subst. litterae electronicae 2. (electronic mail) subst. cursus publicus electronicus

erase vt. eradere, delere

execute (to make a program run) vt. pellere

FAQ Frequenter Allatae Quaestiones

file subst. scapus,i m.; plica,ae f.

folder subst. index,icis m.; scrinium,i n.

font subst. typus,i m.

format 1. (data representation) subst. forma,ae f.; compositio,onis f. 2. (to organize data) vt. formare; conformare 3. (to format a disk) vt. formare 4. (to soft-format a disk) vt. purgare

generator (a program) subst. generatrum,i n.

hardware subst. armatura electronica; supellex,ctilis f.

hexadecimal adj. sedecimalis,e

homepage subst. pagina domestica; sedes interretialis / webpagina

hypertext 1. subst. hypertextus,us m. 2. adj . hypertextualis,e

icon subst. icon,onis f.

indirect adj. indirectus,a,um

input 1. vt. data inducere 2. subst. initus,us m.

install vt. instituere; instruere

instruction subst. iussum,i n.

integer 1. adj. integer,gra,grum 2. subst . (valor) integer,gri m.

Internet 1. subst. Internetum; Interrete,is n. 2. adj. Internetalis,e; Interretialis,e

interpretate vt. intepretari

intepretation subst. intepretatio,onis f.

interpreter (a program) subst. intepretatrum, i n.

interrupt (hardware event) subst. interruptio,onis f.

IRC Interretialiter Relatum Colloquium

joystick subst. manipulus,i m.

jump 1. vt salire 2. subst. saltus,us m.

key subst. clavis,is f.

keyboard subst. claviatura,ae f.

kill (force termination) vt. occidere

library (collection of complex functions) bibliotheca,ae f.; shared ~ bibliothetca mutua

link 1. (hypertext link) coniunctio,onis f.; ligamen,inis n. 2. (to add precompiled libraries to an object code) vt consolidare

linker (a program) subst. consolidatrum,i n.

linking subst. consolidatio,onis f.; static ~ consolidatio statica; dynamic ~ consolidatio dynamica

list 1. (data structure) catena,ae f. 2. ( mailing list) grex Interneti 3. (mailing list owner) moderator gregis

listing v. program

load 1. (to copy data from a disk to the memory) vt legere; computer ~s a file plica a computatro legitur 2. (move data from the memory to a register) vt. movere

login (enter a network) vt. inire

logout (exit from network) vt. exire

loop (program structure) vt. ambitus,us m.

magnetic adj. magneticus,a,um

mail v. e-mail

mailing list v. list

memory subst. memoria,ae f.

modem subst. transmodulatrum,i n.

monitor subst. monitorium,i n.

mouse subst. mus,muris m.; musculus,i m.

multitasking 1. subst. processio multiplex 2. adj. ?

net subst. rete,is n.

netserver 1. (computer) subst. moderatrum,i n. 2. (program) subst. daemon moderans

node subst. nodus,i n.

operating system subst. systema internum

parallel 1. (hardware) adj. parallelus,a,um 2 . (software) simul operans

password subst. signum,i n.

pointer subst. index,indicis m.; stack ~ struis index; mouse ~ muris index

port 1. (connector) subst. portus,us m. 2 . (network device) subst. portus,us m. 3. (adjust a program for another platform) vt. transferre; transportare

procedure subst. procedura,ae f.

process subst. processus,us m.

processor subst. processorium,i n.

program 1. subst. programma,atis n.; ~ listing textus programmatis 2. vt. programmare

programmer 1. (human) subst. programmator,oris m. 2. (EPROM burner) subst. programmatrum,i n.

RAM subst. memoria volatilis; static ~ memoria statica; dynamic ~ memoria dynamica

real 1. adj. realis,e 2. (floating point value) subst. numerus (vel valor) realis

register 1. (a part of CPU or hardware port) subst. regestrum,i n. 2. vt. nomen addere; nomen profiteri

ROM subst. memoria fixa

rotate (bits) vt. volvere; rotare

routine v. procedure

run 1. vt. operari; the program is ~ning programma operatur 2. (running) subst. operatio,onis f. 3. (data structure, string) catena,ae f.

save vt. servare; conservare; reponere

scan vt. scandere (e.g. paginam, imaginem etc.)

scanner subst. scansorium, i n.

screen subst. scrinium,i n.; quadrum,i n.

screenmode subst. modus (imaginem) exhibendi

send vt. mittere

serial adj. serialis,e

server v. netserver

shift 1. (the key) clavis "shift" 2. ( to shift bits) relocare; to ~ left relocare sinistrorsus

shutdown 1. vt. claudere 2. subst. clausura,ae f.

software v. program

sound 1. subst. sonus,i m.; ~ generator sonorum generatrum 2. vt. sonare

spam 1. vt. saginare (aliquem); 2. subst. saginatio,onis f.

spreadsheet subst. tabula computativa

stack subst. strues,is f.

stop vt. sustinere

stream 1. (continuous sequence of data or instructions) fluctus,us m. 2. (logical channel) canalis,is m.

string subst. series,ei f.; character ~ litterarum series

subdirectory v. folder

subroutine subst. supprocedura,ae f.; supprogramma,ae f.

system subst. systema,atis n.

tape subst. taenia,ae f.

terminal subst. terminale,is n.

UNIX subst. Unix,icis m.

upload vt. mittere (aliquid ad rete); imponere

URL (Universal Resource Locator) Universale Rerum Locatrum n.

value subst. valor,oris m.

variable subst. (valor) variabilis; variabile,is n.

vector (a sort of a pointer) subst. index,icis m.; a jump through a ~ per indicem saltus

viewer subst. exhibitrum,i n.

window subst. fenestra,ae f.

wire subst. filum,i n.

word 1. (short word, 16 bits) subst. verbum,i n. 2. (long word, 32 bits) subst. verbum longum; verbum duplex

wordprocessor subst. (programma) editorium

web subst. tela,ae f.; World Wide ~ Tela Totius Terrae

write 1. (to create a program) vt. scribere, componere 2. (store data on the disk) v. save

Acrocyanose Blauwheid van de lichaamsuiteinden

Acrodermatitis Ontsteking van de huid van handen en voeten

Acromegalie Het te groot zijn van de lichaamsuiteinden

Acroparalyse Verlamming van de uiteinden van de ledematen

Acuut Kortdurend en fel beloop van een ziekte

Adenectomie (chirurgische) verwijdering van een klier

Adenolipoom Een gezwel dat uit vet- en klierweefsel bestaat

Adenoom, adenoma Kliergezwel

Adenopathie Ziekte van de klieren

Anatomie Opensnijding/ontleding

Cardiologie Wetenschap betreffende het hart

Cardiomegali Hartvergroting

Chronische dematitis Huidontsteking van langere duur en met een rustiger karakter

Coxalgie Pijn in de heupstreek

Cyanoderma Blauwheid van de huid

Cyanodermie Blauwheid van de huid

Cyanose Blauw

Cytologie Wetenschap betreffende de cellen

Dermatitis Huidontsteking

Dermatoloog Specialist in de ziekten van de huid

Dermatoom Instrument dat dunne huidplakjes snijdt

Duodenum Twaalfvingerige darm

Elektrocardiogram Grafische afbeelding van de elektrische activiteit van het hart

Erytrocyt Rood bloedlichaampje

Erytrocytopenie In het bloed zijn te weinig rode bloedlichaampjes aanwezig

Erytrodermie Roodheid van de huid

Excisie Uitgesneden/weggenomen/verwijderd

Extirpatie Uitgesneden/weggenomen/verwijderd

Gastrectomie Operatieve verwijdering van de maag

Gastroduodenostomie De operatieve vervaardiging van een kunstmatige uitmonding van de maag in de twaalfvingerige darm

Hyperemesis gravidarum Complicatie bij de zwangerschap, waarbij buitensporig braken optreedt

Hypertensie Te hoge bloeddruk

Hypertrofie Te dik zijn

Hypogastrium Gebied onder de maag

Hypotrofie Te dun zijn

Incisie Chirurgische opening

Leukemie Bloedziekte waarbij een ongeremde aanmaak van leukocyten plaatsvindt

Leukocyt Wit bloedlichaampje

Leukocytose Verhoging van het aantal witte bloedcellen

Leukoderma Witheid van de huid

Lipoom Vetgezwel

Megalocardie Hartvergroting

Megalomanie Grootheidswaanzin

Microtoom Een instrument dat dunne plakjes snijdt

Pylorospasme Kramptoestand van de pylorus waardoor de ontlediging van de maag in gevaar komt.

Pylorotomie Chirurgische opening van de maaguitgang

Pylorus Uitgang van de maag

Pylorushypertrofie De kramptoestand van de pylorus bij een pasgeborenen gaat samen met verdikking van de pylorusspier

Resectie Uitgesneden/weggenomen/verwijderd

Sondage Met een sonde naar binnen gaan

Tractus digestivus Spijsverteringskanaal

Tricuspidalis Drieslippig

Tumor Gezwel

Abductie Een beweging van het lichaam af. (met arm of been)

Aberrant Ongebruikelijke weg door het lichaam.

Abnormaal Afwijkend van normaal.

Adduceren Het bewegen van een spier die een arm of been naar het lichaam toe beweegt.

Adductor Een spier die een arm of been naar het lichaam toe beweegt.

Adenocarcinoom Kwaadaardig kliergezwel.

Adhesief Gemakkelijk hechtend.

Artroplastiek Operatieve vormverandering van een gewricht als door vormverandering een gewricht niet goed meer kan functioneren.

Benigne Goedaardige tumor.

Carcinofobie Ziekelijke vrees aan kanker te lijden.

Carcinoom Kankergezwel.

Chondrectomie Operatieve verwijdering van kraakbeen.

Chondrosostaal Ribkraakbeen.

Chondropathia patellae Aangetast kraakbeen van de knieschijf.

Corpus alienum Vreemd lichaam.

Costectomie Verwijdering van een rib of ribben.

Dentalgie Tand- of kiespijn.

Encefalitis Hersenontsteking.

Encefalokèle Uitstulping van de hersenen.

Encefalomalacie Hersenverweking.

Enefalopathie Aantasting van de hersenen waardoor de fuctie wordt verstoord.

Habitueel Herstellen van de normale functie van een schouder die geregeld uit de kom schiet.

Hydrocefaal Iemand met een waterhoofd.

Hydrocefalie Lijden aan een waterhoofd.

Intercostaal Spieren die tussen de ribben zitten, die een rol spelen bij de ademhaling.

Interdentaal Tussen de tanden en kiezen.

Larynx Strottenhoofd.

Laryngoscopie Het bekijken van het inwendige van het strottenhoofd.

Leuko-encefalitis Ontsteking in witte stof van de hersenen.

Lipoïd Vetachtig.

Lipoïdose De toestand waarbij de stofwisseling van vetachtige substanties gestoord is.

Maligne Kwaadaardig kankergezwel.

Mucoïd Slijmerig.

Mucosus Rijk aan slijm.

Odontalgie Kiespijn.

Orbitaal Betreffende de oogkassen.

Osteoartropathie Ziekte van de beenderen en de gewrichten.

Osteochondritis Ontsteking van bot en kraakbeen.

Osteomalacie Verweking van het beenderstelsel.

Osteoporose Afname van de stevigheid van de botten door afname van de massa beenweefsel.

Tracheostomie Het maken van een nieuwe opening in de trachea door de chirurg.

Tracheotomie Chirurgische opening van de trachea.

Tracheostoma Nieuwe opening in de trachea.

Tracheacanule Het buisje bij de nieuwe opening van de trachea.

Abces/abscessus Een ophoping van etter in weefsels.

Abdominaal Betreffende de buik.

Calculus/calculi Ste(e)n(en).

Cerebrospinale rinorroe Lekkage van waterig vocht uit de neus.

Cholecystoduodenostomie De vervaardiging van een kunstmatige uitmonding van de galblaas in de twaalfvingerige darm.

Cholelithiasis De aanwezigheid van galstenen in de galblaas.

Cortex cerebri Hersenschors.

Cranioplastiek Het herstellen van de normale vorm van het schedeldak.

Craniotomie Chirurgische opening van het schedeldak.

Craniëctomie Het wegnemen van een deel van het schedeldak.

Cystitis Urineblaasontsteking.

Cystoplastiek Chirurgische ingreep om de normale vorm van de urineblaas bij een aangeboren misvorming te herstellen.

Diarrhoea Buikloop (frequent lozen van dunne ontlasting, spetterpoep).

Dura mater Harde hersenvlies.

Empyeem/empyema Inwendige ettering.

Hydrophobia Hondsdolheid.

Hydrotherapie Behandeling met uitwendige toepassing van water.

Icterus Geelzucht.

Kyste Een abnormale, met waterig vocht gevulde, blaasvormige holte.

Kystectomie Operatieve verwijdering van een kyste.

Kysteuze mamma Vele kleine blaasvormige holten in het inwendige van een vrouwelijke borst.

Lithogenese Het ontstaan van stenen.

Liquor cerebrospinalis De vloeistof die hersenen en ruggenmerg omspoelt.

Lumbaalpunctie Het aftappen van ruggenmergvocht tussen de doornuitsteeksels van de vierde en vijfde lendenwervel.

Lumbosacraal Betrekking hebbend op lendenen en heiligbeen.

Meningitis cerebrospinalis Ontsteking van zowel hersen- als ruggenmergsvliezen.

Meningococci Een vorm van hersenvliesontsteking veroorzaakt door bacteriën.

Nervi craniales Hersenzenuwen.

Os/ Ossa Botten/beenderen.

Os ilium Darmbeen.

Otitis media Ontsteking van het middenoor.

Otorroe Vloed uit het oor.

Parodontium Tandbed.

Pectoraal Betreffende de borst(kas).

Pelvimentrie Bekkenmeting.

Processus spinosi Een doornuitsteeksel van de wervelkolom.

Pyogeen Ettervormend.

Pubisch Betreffende de schaamstreek.

Pyokèle Een huid bedekt met zakvormige uitstulping die etter bevat.

Pyorroe Ettervloed.

Rinoliet Een steentje dat in de neus is ontstaan.

Rinoplastiek Chirurgische reconstructie van de neus.

Shunt Een aftakking, operatief aangelegd, om teveel aan hersenvocht naar elders in het lichaam te voeren.

Sialorroe Overmatige speekselproductie.

Spinaal Betreffende het ruggenmerg.

Staphyloma/stafyloom Druifachtige zwelling aan het oog.

Stafylectomie Verwijdering van de huig.

Staphylococcus aureus Gloudkleurige, als druiven groeiende bacteriën.

Streptococcus faecalis In de darm levende bacteriën.

Streptokokken Bacteriën die als een ketting gerangschikt zijn.

Suprapubisch Streek boven het bot van de schaamstreek.

Thoracoabdominaal Betreffende de borstkas en buik.

Thoracolumbaal Betreffende de borstkas en lendenstreek.

Thoracotomie Insnijding van het borstbeen.

Trombose Stolselvorming in een bloedvat.

Tumor cerebri Een gezwel van de grote hersenen.

Ventrikelsysteem Abnormaal grote vochtophoping wat een verwijding van het ventrikelsysteem tot gevolg heeft.

Agenesis Uitblijvende vorming.

Anemie Bloedarmoede: tekort aan rode bloedlichaampjes.

Angiografie Radiologische afbeelding van bloedvaten.

Apnoe Zonder adem(haling).

Arteria renalis Nierslagader.

Arteriëctasie Slagaderverwijding.

Arteriotomie Openen van een slagader.

Atherosclerose Verharding van slagaders.

Blefaroptose Het te laag hangen van een of beide oogleden.

Bradycardie (het bestaan van) (te) langzame hartslag.

Cervicothoracaal Betreffende hals- en borstwervelkolom.

Cervicovaginaal Betreffende baarmoederhals en schede.

Cervix uteri Baarmoederhals.

Cholesterolemie Een toestand van (te veel) cholesterol in het bloed.

Colpocystotomie Openen van de urineblaas via de schede.

Curettage Het uitkrabben van de binnenkant van een hol orgaan.

Cystografie, kystografie Radiologische afbeelding van de urineblaas.

Dysfagie Moeilijk kunnen slikken.

Dysgenesie Gebrekkige ontwikkeling.

Dysmenorroe Moeilijke menstruatie.

Dyspepsie Slechte spijsvertering.

Dystrofie Gestoorde voedingstoestand van bepaalde onderdelen van het lichaam.

Endometriose Baarmoederslijmvlies is ook aanwezig op ander plaatsen in de buik dan in de baarmoeder.

Endometrium Uitkrabben van het slijmvlies van de baarmoeder.

Ergotherapie Arbeidstherapie.

Foramen ovale Een eivormige opening in de schedebasis.

Gastropexie Operatie waarbij de maag wordt vastgehecht omdat deze te ver omlaag hing.

Gastroptose De maag hangt te ver omlaag.

Gastrorafie Hechting van een doorboring van de maagwand.

Hematologie Specialisme van bloedziekten.

Hematoom Afgegrensde bloeduitstorting in weefsels.

Hemofilie Bloederziekte: een erfelijke aandoening met verhoogde bloedingsneiging.

Hemoglobine Een rode kleurstof die zuurstof in de longen opneemt en deze in weefsels weer afgeeft.

Hemolytische anemie Bloedarmoede die ontstaat door abnormale afbraak van bloed.

Hypercholesterolemie Toestand waarbij er te veel cholesterol in het bloed zit.

Hysteropexie Operatieve verankering van de baarmoeder.

Hysterosalpingografie Een (radiologische) afbeelding van de baarmoeder en eileiders.

Kinesiologie Bewegingsleer.

Kystografie Radiologische afbeelding van een abnormale blaasvormige holte.

Nefritis Nierontsteking, nephritis

Nefroptose Omlaag gezakte nier.

Nefrolithiasis Het hebben van nierstenen (in het nierbekken).

Ovariitis Eierstokontsteking.

Palpebraal Betreffende de oogleden.

Prolapsus uteri Uitzakking van de baarmoeder door de schede naar buiten.

Pyelonefritis Ontsteking van nierbekken en nier.

Respiratie, respiratio Ademhaling.

Salpingo-oöforitis Ontsteking van eileider en eierstok.

Spermatogenese Vorming van zaadcellen.

Spermatozoön, spermatozo Zaaddiertje.

Tachograaf Toestel waarmee snelheid wordt geregistreerd.

Tachometer Snelheidsmeter.

Tachycardie (te) snelle hardslag.

Tachyfagie Te snel eten.

Tachypnoe Te snelle ademhaling.

Tractus respiatorius Ademhalingsweg.

Tractus urogenitalis Urineweg.

Tabae uterinae Eileiders.

Ureteraal, uretraal Urineleider, urinebuis.

Ureterocystostomie Operatieve vervaardiging van een kunstmatige uitmonding van de urineleider in de blaas.

Ureterolithotomie Chirurgische opening van de urineleider om een steen te verwijderen.

Uretrorectaal Betreffende de urinebuis en endeldarm.

Uretrorroe Een abnormale uitvloed uit de urinebuis.

Uteropexie (operatieve) fixatie van de baarmoeder.

Vena portae Poortader.

Angiografie Afbeelding van bloedvaten.

Appendix vermiformis Wormvormig aanhangsel/aanhangsel van de blinde darm.

Arteria lingualis Tongslagader.

Arteriovenueze shunt Een aftakking van een slagader naar een nabijgelegen ader.

Brochopneumonie Gelijktijdige ontsteking van de luchtpijpvertakkingen en de longen.

Caecum Het onderste deel van het opstijgende deel van de dikke darm.

Cheiloplastiek Chirurgische reconstructie van een lip.

Colitis ulcerosa Chronische ontsteking van de dikke darm met zweervorming.

Colon ascendens Opstijgende deel van de dikke darm.

Colostoma Een uitmonding van de dikke darm door de buikwand naar buiten.

Cystoscopie Het bekijken van het inwendige van de urineblaas.

Ductus choledochus Afvoergang van de galwegen.

Ductus deferens Zaadleider.

Enterorragie Darmbloeding.

Enterocolitis Ontstekingen van de dunne en dikke darm.

Enteroklysma Darmspoeling.

Faryngomycose Keelholte.

Flebectasie Aderuitzetting.

Gastrorragie Maagbloeding.

Gingivaal Betreffende het tandvlees.

Gingivostomatitis Ontsteking van tandvlees en mond.

Haemoptysis Het ophoesten van kleine hoeveelheden bloed uit de longen.

Hematothorax Ophoping van bloed in de borstkas.

Hemoptoë Het ophoesten van kleine hoeveelheden bloed uit de longen.

Hepatomegalie Leververgroting.

Hepatorenaal Betreffend lever en nier.

Ilietis terminalis Ontsteking van het laatste gedeelte van de dunne darm.

Jejunostomie Het maken van een uitmonding van de nuchter darm door de buikwand naar buiten.

Labiaal Betreffende de lippen.

Menorragie Een sterkere bloeding dan normaal bij een menstruatie.

Metrorragie Een bloeding uit de baarmoeder naar buiten, bij een vrouwelijke patiënt na de overgangsjaren.

Nervus hypoglossus Twaalfde hersenzenuw.

Oesofagoscopie Het inwendig bekijken van de slokdarm.

Orolinguaal Met betrekking tot mond en tong.

Pancreaticoduodenectomie Verwijdering van alvleesklier en twaalfvingerige darm.

Pancreatitis Ontsteking van de alvleesklier.

Per os Toediening van een geneesmiddel via de mond.

Phlebotomia Operatief openen van een ader.

Pleura parietalis Borstvlies.

Pleura visceralis Longvlies.

Pneumartrografie Het radiologisch zichtbaar maken van een gewricht met behulp van ingespoten lucht.

Pneumatokèle Een met huid bedekte uitstulping van de long.

Pneumocefalie Lucht in de schedelholte.

Pneumoconiose Stoflongen.

Pneumomycose Een schimmelaandoening aan de longen.

Pneumorragie Longbloeding.

Pneumathorax Ophoping van lucht in de borstkas.

Proctitis Ontsteking van de endeldarm.

Proctorafie Hechten van de endeldarm.

Prolapsus recti Alle lagen van de endeldarm zijn naar buiten uitgezakt.

Rectaaltoucher Aftasting van het inwendige van de endeldarm.

Rectouretraal Betreffende endeldarm en urinebuis.

Sigmoïd Laatste deel van de dikke darm.

Stomatitis Ontsteking van de mondholte.

Sublinguaal Toediening van een geneesmiddel onder de tong.

Vasculair Betreffende de (bloed)vaten.

Vasectomie Operatieve ingreep waarbij (een deel van) beide zaadleiders worden weggenomen om mannelijke steriliteit te bereiken.

Vena hepatica Leverader.

Xerostomie Droogheid van de mond.

Agnosie Niet weten.

Amblyopie Verzwakt gezichtsvermogen. (lui oog)

Anaesthesia dolorosa Plaatselijke gevoelloosheid, gepaard gaande met pijn in die streek.

Anestheticum Het middel om een plaatselijke verdoving te bereiken.

Analgesie Pijnloosheid.

Analgeticum Pijnbestrijdingsmiddel.

Anesthesie Gevoelloosheid.

Anesthesiologie Specialisme op gebied van verdoving.

Ankylose Het samengroeien van een gewricht door ziekte of verwonding waardoor deze onbeweeglijk wordt.

Antidepressiva Middelen tegen neerslachtigheid.

Arachnodactylie Abnormaal lange vingers (die aan spinnenpoten doen denken).

Artrodese Operatieve ingreep waarbij bepaalde gewrichten onbeweeglijk worden gemaakt.

Asthenie Zonder kracht, slap.

Denervatie Het uitschakelen van een bepaald zenuwgebied.

Diabetes mellitus Suikerziekte: tekort aan het hormoon insuline.

Diagnose Doorzicht, herkenning.

Differentiaaldiagnostiek De opsomming van de mogelijke oorzaken in hun volgorde van waarschijnlijkheid.

Diplegia spastica infantilis Spastische dubbelzijdige verlamming bij kinderen.

Diplopie Dubbelzien.

Dysfonie Bemoeilijkt stemgeluid

Dysfasie Bemoeilijkte spraak

Encefalomyelitis Ontsteking van het ruggenmerg.

Hypermetropie Verziendheid.

Hyperplasie Overmatige ontwikkeling.

Hypoplasia renalis Onvoldoende ontwikkeling.

Macrocefalie Een te groot hoofd.

Macrotie Te groot zijn van de oren.

Medulla spinalis Ruggenmerg.

Megalodactylie Te groot zijn van de vingers.

Microgram 1/1000000ste gram

Micrometer Een miljoenste meter.

Milligram 1/1000ste meter.

Motore afasie De patiënt kan zijn gedachten niet onder woorden brengen.

Myasthenia gravis Een ziekte waarbij een zware/hinderlijke spierzwakte is.

Myeloblast (been)mergkiemcel.

Myelodysplasie Gestoorde ontwikkeling van het (ruggen)merg.

Myocarditis Ontsteking van de hartspier.

Myoclonie Toestand van plotselinge rukachtige spierbewegingen.

Myopie Bijziendheid.

Narcotica Middelen om algehele verdoving te bereiken.

Nerveus, nervosus Rijk aan zenuwen.

Nervi spinales Ruggenmergzenuwen.

Nervus lingualis Tongzenuwen.

Neuralgie Ziekte van een zenuw.

Neurolyse Afbraak van zenuwweefsel/losmaken van een zenuw.

Oligofrenie Te weinig verstand hebben.

Parenteraal Voeding en toediening van geneesmiddelen buiten het maagdarmkanaal om.

Paresthesie Sensatie van een vreemd prikkelend gevoel in lichaamsdeel, zonder dat van buitenaf prikkels worden toegediend.

Pollakisurie Ontsteking van verscheidene gewrichten.

Polyartritis Het te veel urineren.

Polydipsie (te) veel dorst.

Prodromi Verschijnselen in het voorstadium van een ziekte.

Prognose Vooruit weten.

Psychasthenie Zielszwakte.

Psychogeen Voorkomend uit de ziel.

Psychofarmaca Kalmerende geneesmiddelen.

Ruptura perinei Een tijdens een bevalling ontstane inscheuring van de streek tussen anus en uitwendige geslachtsdelen.

Sensore afasie De patiënt begrijpt het gesproken woord niet.

Syndroom De samenloop van een aantal verschijnselen.

Synergistisch Spieren die elkaars werking versterken.

AARTSDIAKEN geestelijke die de bisschop vertegenwoordigt en bijstaat in een bepaald deel van het bisdom, het aartsdiakenaat

ABACUS (mv. abaci) dekplaat op het kapiteel van een zuil

ADJUTOR hulpbisschop

ALBE liturgisch ondergewaad van een priester

ALLIANTIEWAPEN huwelijkswapen waarin het wapen van de man en dat van de vrouw al dan niet in één schild verenigd zijn, in principe onder het helmteken en dek- of helmkleed van de man

AMICT doek die een priester draagt over hals en schouders onder de albe

ANNIVERSARIUM jaardienst voor een overledene

APOSTOLISCH ADMINISTRATOR bestuurder van een bisdom in geval van een sede vacante, het ontbreken van een bisschop

APOSTOLISCH PROTONOTARIUS hoogste erefunctie die de paus aan verdienstelijke priesters kan verlenen

APOSTOLISCH VICARIS bestuurder van een bisdom die niet op eigen gezag handelt zoals een bisschop, maar op gezag van de paus

ARCADE boog die rust op pijlers of zuilen

ARCHITRAAF horizontale balk die op kapitelen rust

ARMOSIJN zijdeachtige stof

AUDITEUR MILITAIR openbare aanklager bij een militaire rechtbank

AURIFRISIA rijkversierde verticale boorden langs de opening van een koorkap (priestermantel voor plechtige vieringen)

BALDAKIJN dak (hemel) boven een troon, altaar of beeld

BARENSTEEL verkorte smalle dwarsbalk met drie of meer hangers, in de bovenhelft van een schild over de andere figuren heen geplaatst

BASTIONARIUS roededrager; gerechtelijk ambtenaar van het kapittel of een andere geestelijke organisatie

BENEFICIE een kerkelijke functie waar inkomsten aan verbonden zijn

BLOKMEESTER bestuurder van een wijk (blok)

BRAKSHOND soort jachthond

BRODSIE kostbare sierspeld

CARTOUCHE sierveld met lijst van rolwerk

COLLATOR iemand die studiebeurzen mag begeven

COMMIES ambtenaar, klerk

CONSISTORIE kerkenraad

CONVENTUAAL kloosterbroeder

CONVOOIEN invoerrechten

CREMER zie kramer

DEKEN hoofd van een kapittel

DEKKLEED afhangend kleed over de helm (zie: helm)

DIAKEN geestelijke die zes van de zeven wijdingen tot priester heeft ontvangen

DINGBANK rechtbank

DRAPENIER vervaardiger van lakens

DRIEPAS gotisch geometrisch motief van drie elkaar rakende gelijke cirkelbogen

DROOGSCHEERDER iemand die het laken glad ‘scheert’, door de uitstekende vezels met een grote schaar weg te knippen

DROSSAARD bestuursambtenaar die een gebied bestuurt dat niet gemeentelijk ingedeeld is

EPITAAF grafschrift

ERFCIJNS bedrag in geld of natura dat ieder jaar op de cijnsdag moet worden betaald voor het gebruik van een goed

EVANGELISTENSYMBOLEN symbolische afbeeldingen van de evangelisten Matteus (engel of mens), Marcus (leeuw), Johannes (adelaar) en Lucas (stier)

EVICTIESCHRIJVER klerk op de secretarie

FABRIEKMEESTER bestuurder van de fabriek van een kerk of kapel (zie ook: kerkfabriek)

FESTOEN snoer van lofwerk, guirlandes, bladeren, bloemen en vruchten ter versiering

FRONTON driehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel, venster of ingang, bestaande uit een timpaan, gevat in geprofileerd lijstwerk

GECANNELEERD van cannelures (groeven) voorzien

GEKNOT (VOGELTJE) zonder poten voorgesteld

GERFKAMER sacristie

GEWANDSNIJDER lakenhandelaar

GOEDE MAN verantwoordelijke voor de stedelijke financiën

GRIFFIER secretaris van een college

GROENROEDE gerechtelijke bode

HANDMERK teken ter vervanging van een handtekening

HEILIGE GEESTMEESTER hoogste bestuurder van de Tafel van de Heilige Geest, ofwel het Geefhuis, stedelijke instelling voor armenzorg

HELM afbeelding van een ridderhelm boven het wapenschild

HELMTEKEN boven op de helm geplaatste figuur die het kenmerkend teken van het geslacht is

HOGEL gotisch ornament, op regelmatige afstand langs pinakels, kleine hoektorens, portalen en luchtbogen, in de vorm van een blad dat als een slakkenhuis ineendraait

HUISMERK eigendoms- of onderscheidingsteken, als handtekening dienend

IMPOST belasting op verbruikszaken; kunsthistorisch: geprofileerde plaat, geplaatst op de abacus van een kapiteel

INGEBIEDER rechterlijke functionaris die personen van buiten de stad kon verplichten zich voor de stedelijke schepenbank te komen verantwoorden. Hij had als ambtsteken een rode roede en bereed een wit paard

INTRADOS het binnen- of ondervlak van een boog of gewelf

KANDELABER kroonluchter, kroonkandelaar

KANUNNIK geestelijke, lid van het kapittel, verantwoordelijk voor het zingen van het koorgebed en mede voor het bestuur van de parochie

KANUNNIKSDIJ ambt van een kanunnik

KAPITEEL bovenste deel van een zuil

KERKFABRIEK instelling die de materiële middelen van een parochie beheert

KOOROMGANG wandelgang rondom de absis van het koor, toegang gevend tot de straalkapellen

KORENMETER ambtenaar die in opdracht van de stad de hoeveelheid verhandeld koren controleert

KRAMER (reizende) koopman

KUIPER vaten- of tonnenmaker

KWARTIER elk van de vier gedeelten van een wapenschild

LANDDROST zie drossaard

LEGGER naam van sommige openbare registers

LICENTEN uit- en doorvoerrechten

LOODSMEESTER eerstverantwoordelijke voor de werkzaamheden rond bouw of onderhoud van de kerk

MANIPEL doek die door een priester tijdens het opdragen van de mis over zijn linkerarm wordt gedragen

MIDDENBEUK de middelste van drie, of vijf, beuken van het schip van de kerk

MERLET vogeltje zonder bek of poten

MORGEN oude landmaat (zoveel als men op één morgen kan ploegen)

NECROLOGIUM lijst van sterfdagen van mensen die men wil eren of gedenken

NESTELMAKER vervaardiger van nestels. Een nestel is een koord, veter, riem of rijgsnoer, waarvan het eind gesloten wordt door een malie, een klein kapje van koper, zodat het gemakkelijk door een opening kan worden gehaald

NIEUWJAARSSTIJL in deze jaarstijl begint het nieuwe jaar op Nieuwjaar (1 januari)

OBITUARIUM boek met overzicht van overledenen

OFFICIAAL priester die aan het hoofd staat van de rechtbank van een bisdom

OFFICIANT priester die de mis opdraagt

OLIESLAGER vervaardiger van olie

PAALMEESTER ambtenaar, belast met het vaststellen van de grenzen tussen eigendommen

PAASSTIJL in deze jaarstijl begint het nieuwe jaar op paaszaterdag (in Brabant op Goede Vrijdag). In 1575 werd deze jaarstijl in de Zuidelijke Nederlanden vervangen door de Nieuwjaarsstijl

PENSIONARIS stadsadvocaat, rechtsgeleerde raadsman van de stedelijke regering

PLEBAAN pastoor van een bisschopskerk die tevens parochiekerk is

PLEITMAKER scheepsbouwer van pleiten, lange platte schepen voor de binnenvaart

POORTER persoon die door geboorte of koop het volwaardige burgerrecht van een stad bezat

POSTAMENT voetstuk (van een zuil, beeld)

PREBENDE inkomsten uit kerkelijke goederen toegekend ana een geestelijke als vergoeding voor verrichte diensten

PROOST in het kader van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap: bestuurder van de Broederschap

PROTONOTARIUS lid van een college te Rome, bestaande uit hoge geestelijken, die de leiding hebben over alle zaken betreffende het pausdom en de kerk

PROVISOR bestuurder van een instelling

PROVOOST opzichter van orde en tucht in een legerplaats

PUTTO (mv. putti) beeld van een naakt kinderfiguurtje (engeltje) met een decoratieve of allegorische betekenis

RAAD VAN BEROERTEN een bijzondere rechtbank, ingesteld in 1567 door de hertog van Alva, met als doel iedereen te vonnissen die op één of andere manier had deelgenomen aan de troebelen (Beeldenstorm) van 1566-1567

RAAD VAN DE STAD oud-schepen van de stad, maakte deel uit van het tweede lid van de stadsregering

SCHANSMEESTER Verantwoordelijk voor de staat van de vestingwerken

SCHELPNIS uitholling in de wand, in de vorm van een schelp, bestemd om daarin iets te plaatsen (bijv. een beeld)

SCHIP De romp van een kerkgebouw, meestal bestaande uit een middenbeuk, geflankeerd door zijbeuken

SCHOUT hoogste vertegenwoordiger van het landsheerlijk gezag in de stad (laagschout) en de meierij (hoogschout)

SCHUINKRUIS X-vormig kruis (Sint-Andrieskruis)

SERVYSMEESTER inkwartieringsambtenaar


STADHOUDER plaatsvervanger, bijvoorbeeld van de schout

STADSPENSIONARIS raadgevend advocaat bij de stedelijke regeringen in de Republiek der Nederlanden

STRAALKAPEL elk der kapellen, die als een krans het kooreinde van romaanse en gotische kerken omgeven

SUPERPLIE priestergewaad, gedragen bij liturgische handelingen

TANDLIJST een serie van kleine ornamentale uitstekende tandachtige blokjes

TIENDE evenredig, meestal tiende gedeelte van de voortbrengselen (bijv. veldgewas) dat men geregeld aan degene wiens grond men in gebruik had moest opbrengen

TIMPAAN het in een fronton besloten, meestal versierde gevelveld

TOOT spits toelopend einde

TRACERING vlechting van metselwerk tot een decoratieve vulling, opengewerkt of gesloten

TRANSEPT loodrecht op de lengteas van een kerk gericht bouwdeel

TRANSI-FIGUUR afbeelding van (een gedeelte van) een skelet, bedoeld om op allegorische wijze de vergankelijkheid van het aardse leven te verbeelden

TRAVEE ruimtelijk deel van een gebouw (kerk) dat precies gelijk wordt herhaald in de richting van de lengteas

VAANDRIG vaandeldrager

VAIR heraldische voorstelling van een bepaald kostbaar bontwerk

VEELPAS gotisch geometrisch motief van een aantal gelijke cirkelbogen die elkaar met de uiteinden raken

VENDUMEESTER veilingmeester

VICARIS plaatsvervanger, iemand die een (kerkelijk) ambt of bediening waarneemt voor de eigenlijke titularis

VIERING door kruising van schip en dwarsschip gevormde ruimte

VIERPAS gotisch geometrisch motief van vier elkaar rakende gelijke cirkelbogen

VOLUUT spiraalvormig versieringsonderdeel bij kapitelen

WIJNROEDER ambtenaar die de inhoud van wijnvaten controleert ter bepaling van de accijns

WIJNTAVERNIER herbergier die wijn verkoopt

ZEEMTOUWER bereider van zeemleer

ZEEPZIEDER bereider van zeep (uit natuurlijke vetstoffen)

ZIJBEUKEN de delen van het kerkgebouw die evenwijdig lopen aan de middenbeuk


ringor, ringi zich ergeren [*ringo, *ringere]

tribunal koor van een kerk (Habel; Niermeyer);

Deel met je vrienden:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   148

De database wordt beschermd door het auteursrecht © 2017
stuur bericht