Richtlijn klachten van de mond



Dovnload 0.78 Mb.
Pagina1/2
Datum07.11.2017
Grootte0.78 Mb.
  1   2

PowerPlusWaterMarkObject114787612



RICHTLIJN KLACHTEN VAN DE MOND


Colofon

De eerste versie van de richtlijn klachten van de mond werd in 1994 geschreven als onderdeel van de richtlijnen palliatieve zorg van het Integraal Kankercentrum Midden Nederland. De richtlijn werd in 2005 herschreven door E.J.M. de Nijs en E.H. Verhagen en opgenomen in de eerste druk van het richtlijnenboek van de Vereniging van Integrale Kankercentra.

De huidige versie werd in 2010 gereviseerd door:



  • A.P. Mank, verpleegkundig onderzoeker AMC Amsterdam

  • J.E. Raber-Durlacher, tandarts, Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam

  • A. de Zinger, oncologie verpleegkundige AMC Amsterdam

  • M. Smit, mondhygiëniste, AMC Amsterdam

  • J.M.P.van Bommel, huisarts te Vught

Commentaar werd geleverd



  • C. de Baat

  • K. de Lugt-Lustig, mondhygiënist

ALGEMEEN

INLEIDING

Klachten van de mond bij patiënten in de palliatieve fase kunnen oorzaak zijn van een vermindering van de kwaliteit van leven. Deze kwetsbare groep patiënten heeft ten gevolge van ziekte en behandeling vaak te maken met veranderingen in de mond, die niet alleen direct van invloed zijn op het welbevinden, maar ook kunnen leiden tot extra klachten en problemen. Zo kan de door radiotherapie ontstane droge mond erg onplezierig zijn, maar ook ten grondslag liggen aan een lokale infectie, een verslechterde voedingstoestand of aan problemen op het gebied van intimiteit en sociale contacten.

Patiënten in deze fase hebben vaak meerdere klachten van de mond tegelijkertijd. Gelet op het feit dat deze klachten grote effecten kunnen hebben op de fysieke en psychische gesteldheid van de patiënt is het van belang de verzorging van de mond serieus te nemen en zo nodig hulp te bieden of de mondverzorging van de patiënt over te nemen.

In deze richtlijn wordt aandacht besteed aan de (patho)fysiologie van de mond, de diagnostiek en aan algemene preventieve maatregelen. Vervolgens wordt ingegaan op enkele veel voorkomende klachten van de mond en de behandeling daarvan. De volgende aandoeningen en klachten zullen besproken worden:



  • droge mond

  • stomatitis

  • infecties van de mondholte

  • pijn in de mond

  • smaakstoornissen

  • halitose (slechte adem)
(PATHO)FYSIOLOGIE

De mond heeft verschillende functies. In Tabel 1 worden de onderdelen van de mond benoemd, met hun functie, de normale verschijningsvorm en enkele veel voorkomende afwijkingen.
Tabel 1 Normale en afwijkende functionele anatomie van de mond.




Functie

Normale toestand

Veel voorkomende afwijkingen

Lippen en mondhoeken

Ondersteuning bij het kauwen en spreken

Intact, niet rood of gezwollen

Oedeem, roodheid, droogheid, scheurtjes, wondjes, blaasjes

Gebitselementen

Snijden, vermalen en mengen van het voedsel.

Spelen een rol bij slikken.



Intact, geen scherpe randen

Niet goed doorgebroken,

afzetting van tandplaque en tandsteen, loszitten, cariës, wortelpunt-ontstekingen, scherpe randen, inadequate vullingen



Tandvlees (gingiva)

Gingiva en parodontale vezels zorgen ervoor dat gebitselementen stevig verankerd zijn in de kaak.

Roze, bloedt niet spontaan of bij aanraken


  • gingivitis: ontsteking veroorzaakt door bacteriën in tandplaque, gekenmerkt door roodheid, zwelling en bloeding

  • parodontitis: tevens pocketvorming en botverlies

Slijmvliezen

(binnenzijde wangen en lippen, harde en zachte

gehemelte,

onderkant tong en mondbodem)






Vochtig, roze en intact


Bleekheid of juist roodheid, oedeem, erosies en/of ulcera, blaasjes, beslag, droogheid, bloedingen

Tong

  • mengt speeksel en voedsel

  • transporteert voedsel naar de keel

  • smaak

  • spreken

Roze van kleur, soms iets wittige waas

  • roodheid, glad en pijnlijk

  • erosies, blaasjes, en/of ulcera

  • kartelige, rode en pijnlijke randen

  • beslag

  • droogheid

Speekselklieren

Productie van speeksel (500-600 ml/dag):

  • houdt mondslijmvlies vochtig en schoon

  • houdt mondflora in evenwicht

  • vergemakkelijkt spreken

  • bevat enzymen nodig voor vertering voedsel

  • beschermt de gebitselementen en slijmvliezen

Niet gezwollen, niet pijnlijk

Slijmvliezen zijn vochtig




  • weinig of geen speekselproductie

  • droge slijmvliezen

  • teveel productie of problemen met wegslikken van speeksel (kwijlen)

  • taai, draderig speeksel

  • gezwollen en pijnlijke speekselklieren

Reiniging van de mondslijmvliezen vindt van nature plaats door de tong, het speeksel en de snelle vervanging van epitheelcellen. Bij ziekte en behandeling (bijv. radiotherapie of chemotherapie) vermindert deze functie. Door ver­minderde speekselproductie of ademen met open mond wordt het mond­slijm­vlies droog en treedt kolonisatie met micro-organismen op. Op deze manier kunnen infecties en pijnklachten ontstaan. Beschadigde slijmvliezen kunnen een porte d’entrée vormen waardoor bacteriën en andere micro-organismen in de bloedbaan terechtkomen. Gingivitis of parodontitis kunnen ook een bron van een systemische infectie zijn en kunnen leiden tot tandvleesbloedingen. Parodontitis is zelden pijnlijk en vaak een ’verborgen’ infectie, waarbij diagnostiek niet mogelijk is door alleen in de mond te kijken. Het is van belang de mondslijmvliezen en het gebit goed schoon te houden om gingivitis, parodontitis, ontstekingen van de mondslijmvliezen, cariës en de gevolgen daarvan (pijn, zenuwontsteking en wortelpuntontstekingen) en een slechte adem te voorkomen. Door al deze problemen kunnen klachten met betrekking tot smaak, kauwen, slikken en spreken ontstaan.





Deel met je vrienden:
  1   2


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina