Instituut voor familiale en seksuologische wetenschappen alcohol en grensoverschrijdend seksueel gedrag in het studentenleven



Dovnload 486.42 Kb.
Pagina4/11
Datum20.05.2018
Grootte486.42 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

1.2 Onderzoek


Één van de meest geciteerde en gerefereerde onderzoeken over seksueel grensoverschrijdend gedrag onder studenten, is het onderzoek van Mohler-Kuo, Dowdall, Koss en Wechsler (2004). Mohler-Kuo et al. (2004) zijn gaan kijken naar seksueel geweld onder studenten, waarbij alcohol een rol heeft gespeeld. De invloed van alcohol lijkt in een aanzienlijk deel van de incidenten van seksueel geweld voor te komen. In totaal werden 25.585 vrouwelijke studenten uit 119 instituten van hoger onderwijs gevraagd om een vragenlijst in te vullen. Ze werden hiermee onder meer bevraagd of de studente, sinds het begin van het schooljaar, het slachtoffer was geworden van een verkrachting. Meer specifiek werd de volgende tactiek bevraagd: “werd er gebruik gemaakt van geweld, werd ze bedreigd of kon ze omwille van alcoholintoxicatie onmogelijk toestemming geven?” Daarnaast werd gevraagd of de studente minimum één keer in de afgelopen twee weken wel eens vier of meer glazen alcohol op één aangelegenheid, bijvoorbeeld tijdens een feestje of op café, had gedronken. Dit criterium wordt in het onderzoek aangeduid als “zwaar episodisch drinken” (Mohler-Kuo et al., 2004). Zoals later evenwel duidelijk zal blijken, komt dit overeen met de definitie van “binge drinking”, een fenomeen eigen aan het studentenleven (hoofdstuk 3).
De resultaten van dit veelbesproken Amerikaanse onderzoek, naar de factoren die bijdragen aan de verkrachting van vrouwelijke studenten, terwijl ze zwaar onder invloed zijn van alcohol, zijn uitermate richtinggevend. In die zin dat ze kunnen bijdragen tot het herzien van het leven op de Amerikaanse collegecampus.
Allereerst komt naar voren dat bijna één op de twintig studentes verkracht werd sinds het begin van het schooljaar. Meer concreet bedroeg het percentage 4,7% van de 23.980 studentes, die uiteindelijk de vragenlijst hadden ingevuld. In 72,3% van deze verkrachtingen maakte de dader misbruik van het gegeven dat het slachtoffer te dronken was om toestemming te kunnen geven. In vergelijking met het gebruik van geweld of bedreiging, speelt alcohol dus een enorme rol in seksueel geweld onder studenten. Uit dit wetenschappelijk onderzoek komt naar voor dat vrouwelijke studentes, die frequent aan binge drinking deden, meer risico liepen om slachtoffer te worden dan studenten die veel minder alcohol consumeerden (factor 1).
Mohler-Kuo et al. (2004) zijn ook gaan kijken of een school/universiteit in zijn geheel kon gezien worden als een broedplaats voor zwaar episodisch alcoholgebruik. Daaruit kwam naar voor dat scholen waar meer dan 50% van zijn studenten aan binge drinking deden, deze ook meer risico liepen om slachoffer te worden van een verkrachting, misbruik makend van hun intoxicatie (factor 2).
Een derde risicofactor heeft te maken met de leeftijd van de studentes. In deze studie was het merendeel van de studentes, die rapporteerden verkracht te zijn geweest toen ze dronken waren, jonger dan 21 jaar (4% in vergelijking met 2,8% die ouder waren dan 21 jaar). Hierbij moet worden vermeld dat de wettelijke leeftijdsgrens in de Verenigde Staten om alcohol te mogen consumeren, op 21 jaar ligt (Wechsler, Dowdall, Davenport, & Castillo, 1995). Bijgevolg betekent dit dat het merendeel van de slachtoffers in deze studie eigenlijk illegaal alcohol gedronken hadden. Reden te meer om nog beter toe te zien op de regulering rond en de toepassing van de wetgeving op alcoholconsumptie.

Factor vier die een rol speelt bij verkrachting door middel van misbruik van alcoholintoxicatie, is dat het merendeel van de incidenten zich afspeelt op de campus zelf. Meer specifiek in residenties gelegen op het campusdomein en in huizen van studentenverenigingen, ook wel een sorority genoemd (zie supra) (factor 4). De onderzoekers nemen factor drie en vier samen door te postuleren dat jonge studenten er vaker voor kiezen om te verblijven binnen de campus, eerder dan een woonplaats gelegen buiten het campusdomein (Mohler-Kuo et al., 2004).


Een vijfde en tevens laatste risicofactor is het lidmaatschap aan een studentenvereniging, zijnde sorority. Redenen die worden aangehaald zijn: delen van gelijke waarden en normen als de peergroep en gemakkelijk in contact komen met mannen uit andere studentenclub’s. Algemeen geldende normen in deze clubs zijn veel alcoholconsumptie, losbandig gedrag en betekenisloze seks (Martin & Hummer; Norris et al., vermeld in Mohler-Kuo et al., 2004).
Samenvattend zijn vrouwelijke studenten in de Verenigde Staten van Amerika zeer kwetsbaar voor seksueel geweld wanneer ze alcohol gedronken hebben. Studentes die onder de wettelijke grens voor alcoholconsumptie toch dronken worden, zijn het meest kwetsbaar. Daarbij speelt seksueel geweld zich voor een groot deel af binnen de grenzen van het instituut. Universiteiten zijn zelf verantwoordelijk voor hetgeen er plaats vindt binnen hun muren. Met deze studie worden Amerikaanse universiteiten gewezen op het feit dat alcohol hand in hand kan gaan met seksuele grensoverschrijding.
Geldt dit nu ook voor Europese universiteiten?
Europees wetenschappelijk onderzoek over de samenhang tussen alcohol en seksuele grensoverschrijding bij studenten is schaars maar niet onbestaand. Romero-Sánchez en Megías (2010) deden onderzoek bij Spaanse studenten naar het gebruik van alcohol als strategisch middel om seksuele relaties aan te gaan. Zowel mannelijke als vrouwelijke studenten werden bevraagd via een vragenlijst. Let wel, de vragen aan mannen werden gesteld vanuit het perspectief van dader, terwijl de vragen voor vrouwen vertrokken vanuit victimisatie (Romero-Sánchez & Megías, 2010). Ze vroegen bijvoorbeeld aan mannelijke studenten of ze een vrouw al eens alcohol hadden gegeven met het doel seksuele betrekkingen met haar te hebben. Aan vrouwen vroegen ze of ze dit al eens hadden meegemaakt.
Over welk grensoverschrijdend seksueel gedrag gaat het hier? Het gaat over intentioneel ongewenst seksueel contact (kussen, aanraken) alsook een (poging) tot verkrachting waarbij de dader alcohol geeft aan het slachtoffer, met de intentie tot aanranding. In totaal werden 349 studenten bevraagd, waarvan 154 mannen en 195 vrouwen. De incidentie van seksueel geweld in het algemeen binnen deze steekproef en op basis van zelfrapportage, was de volgende: 16 procent van de mannen gaf aan wel eens seksueel geweld te hebben gepleegd terwijl 36 procent van de vrouwen aangaf al eens slachtoffer te zijn geweest van dergelijk geweld (Romero-Sánchez & Megías, 2010).
Op de vraag of Spaanse universiteitsstudenten alcohol bewust gebruiken als strategie om (ongewenste) seksuele betrekkingen af te dwingen, vonden Romero-Sánchez & Megías (2010) het volgende: zes procent van de mannen had een vrouw al eens alcohol gegeven met het doel om seks te kunnen hebben met haar, zonder succes. Dit in tegenstelling tot drie procent van de vrouwen die een poging tot verkrachting hebben meegemaakt waarbij ze alcohol gekregen hadden van de dader. Daarnaast gaf ook drie procent van de mannen aan dat ze wel succes hadden geboekt door middel van de alcoholstrategie. Terwijl slechts één procent, zijnde twee studentes, rapporteerde gedwongen seks te hebben gehad na het verkrijgen van alcohol. Ten slotte geeft 28 procent van de mannelijke studenten aan een vrouw wel eens alcohol of drugs te hebben gegeven met de intentie om “verder te kunnen gaan met haar”. Toch rapporteert 44 procent van de vrouwen dat een man haar al eens alcohol heeft aangeboden met de intentie om seks met haar te kunnen hebben (Romero-Sánchez & Megías, 2010).
De discrepantie tussen de uiteenlopende percentages van mannen en vrouwen is opvallend. De vraag is of mannen minder geneigd zijn toe te geven dat ze seksueel geweld hebben gepleegd of plegen. Dit ten opzichte van zichzelf of vanuit sociale wenselijkheid. Of heeft dit te maken met het anders denken over het drinken van alcohol? Is er een verschil tussen de geslachten in wanneer ze iets als seksuele grensoverschrijding benoemen? De mogelijkheid bestaat dat vrouwen geleerd hebben, door observatie en verhalen van anderen, dat mannen bepaalde verwachtingen hebben wanneer ze alcohol aanbieden. Mannen kunnen alcohol aanbieden vanuit het idee dat vrouwen meer promiscue zijn wanneer ze dronken zijn. Dit en andere verwachtingen over alcohol en seksualiteit komen nog aan bod in hoofdstuk 3.
Niet enkel in Spanje maar ook in het oosten van Europa is er onderzoek gedaan naar het fenomeen. In een onderzoek van Tomaszewska en Krahé (2015) zijn ze gaan kijken naar seksuele agressie en victimisatie bij Poolse universiteitsstudenten. Specifiek zijn de onderzoeksters gaan kijken naar het voorkomen van seksueel geweld, zowel gepleegd als victimisatie, bij mannelijke en vrouwelijke studenten sinds de leeftijd van 15 jaar. In totaal werd er van 565 studenten, 209 mannen en 356 vrouwen, een vragenlijst afgenomen. Deze vragenlijst vroeg, in tegenstelling tot de Spaanse studie, zowel aan mannen als aan vrouwen of ze sinds de leeftijd van 15 jaar seksueel geweld hadden meegemaakt of gepleegd. Seksueel geweld werd daarbij gedefinieerd als het aanraken op een seksuele manier, (poging tot) verkrachting of andere seksuele activiteiten zoals orale seks, gebruikmakend van (dreigen met) fysiek geweld, misbruik maken van de handelingsonbekwaamheid van het slachtoffer of het gebruik van verbale druk (Tomaszewska & Krahé, 2015). De leeftijd van 15 jaar is de leeftijd waarop personen in Polen een wettelijk geldende toestemming mogen geven voor seksuele betrekkingen. Daarnaast werd ook gekeken naar de rol van alcohol bij deze incidenten. Uit voorgaand onderzoek komt immers naar voor dat in meer dan de helft van de incidenten, één of beide betrokkenen alcohol had gedronken (Abby, Parkhill, Clinton-Sherrod, & Zawacki, vermeld in Tomaszewska & Krahé, 2015). Ten slotte zijn de onderzoeksters gaan kijken naar de relatie tussen slachtoffer en dader. In het merendeel van de incidenten is het immers geweten dat de dader een bekende was voor het slachtoffer (Black et al.; Kilpatrick et al.; Myhill & Allen; Santos-Iglesias & Sierra, vermeld in Tomaszewska & Krahé, 2015).
Tomaszewska en Krahé (2015) hadden allereerst verwacht dat het percentage voor seksuele victimisatie bij Poolse studenten, hoger zou liggen voor vrouwen dan voor mannen (hypothese 1, deel 1). Op het eerste zicht bleek dit ook zo te zijn, respectievelijk rapporteerde 34,3% van de vrouwen en 28,4% van de mannen slachtoffer te zijn geweest. Maar dit verschil in seksuele victimisatie was niet statistisch significant. Meer nog, bij incidenten waar de dader een kennis of een vreemde was voor het slachtoffer, bijvoorbeeld iemand die men had leren kennen op een feestje, lag het victimisatiecijfer hoger voor mannen dan voor vrouwen (23,2% versus 17,5%). Een potentieel achterliggende reden, die de onderzoeksters geven, is dat mannen sneller seksueel contact aangaan in situaties waarin alcohol wordt geconsumeerd (Tomaszewska & Krahé, 2015). Hierbij aansluitend werd hun derde hypothese bevestigd, namelijk dat in het merendeel van de incidenten één of beide betrokken partijen alcohol had geconsumeerd. Meestal waren beide partijen onder invloed van alcohol. Studenten die seksueel geweld hadden meegemaakt gaven vervolgens aan dat in 11,7% (mannen) tot 17,6% (vrouwen) van de incidenten de daders misbruik hadden gemaakt van hun dronkenschap.
Om terug te komen op de eerste hypothese, hadden Tomaszeweska en Krahé (2015) verwacht dat meer mannen dan vrouwen seksueel grensoverschrijdend gedrag zouden stellen (hypothese 1, deel 2). Op basis van de zelfrapportage van studenten was dit ook zo. Een statistisch significant verschil werd gevonden tussen mannen en vrouwen, 11,7% van de mannen en 6,5% van de vrouwen had sinds de leeftijd van 15 jaar grensoverschrijdend seksueel gedrag gesteld. Daaraan gekoppeld werd ook de tweede hypothese bevestigd, met name dat daders meestal (ex)-partners, vrienden of vriendinnen of kennissen zijn, eerder dan een vreemd persoon.
Besluitend uit wetenschappelijk onderzoek vanuit twee – zeer uitlopende – Europese landen, is dat het fenomeen ook hier de aandacht heeft getrokken. Zowel uit Spaanse als uit Poolse hoek wordt er bevestiging gevonden voor de invloed van alcohol bij seksueel grensoverschrijdend gedrag van studenten. Vanuit het onderzoek uit Polen alsook het Amerikaanse onderzoek kan worden gesteld dat de invloed van alcohol al aanwezig is in de adolescentie en zich verder uitstrekt naar de jongvolwassenheid, waaronder studenten (Mohler-Kuo, 2004; Tomaszewska & Krahé, 2015). Het fenomeen lijkt zich hiermee niet te beperken tot het studentenleven. Maar aangezien studentencampussen en studentenclubs kunnen worden gezien als een microsamenleving, kan het fenomeen hier sterker tot uiting komen.



Deel met je vrienden:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina