Het Groot Dictee



Dovnload 19.63 Kb.
Datum20.05.2018
Grootte19.63 Kb.

Het Groot Dictee

Thuis voor de buis

Die tintelende nazomerdag was de luie, gesubsidieerde bohémien zich al 's morgens vroeg te buiten gegaan aan een dolce far niente op zijn aftandse tweezitscrapaudtje.

De antiheld deed alles op zijn elfendertigst en leverde de op z'n jan-boerenfluitjes in elkaar geflanste genreschilderijen steevast te elfder ure voor de subsidiëring af bij de mecenassen.

De luiwammesende vrijeberoepsbeoefenaar keek naar het tv-kanaal van de op reclame-inkomsten gedijende supercommerciële pulpzender; daar werd net het eerste tête-à-tête van een twee-eiige tweeling vastgelegd.

De door treiterijen geteisterde anchorman die in beeld kwam, was het door Jan en alleman voor overgelopen farizeeër versleten kijkcijferkanon; hij werd door onze kunstenmaker beschouwd als bijdetijdse ambassadeur van de jansaliegeest die het janhagel abusievelijk voor excentriciteit verslijt.


,,Waar blijft mijn croque-monsieur?'', blèrde de aquarellist naar zijn eega, een voormalige heroïneprostituee, die een half dozijn dictees terug, toen zij nog een frêle spring-in-'t-veld was, op de vip-plaats van de parkeerfaciliteit de reputatie van een promiscue oud-Tweede-Kamerlid te gronde had gericht.


Zelf was dit op zijn eigen idee-fixe terende product van de bohème ook geen casanova meer; maar zoals zijn muze in een geforceerd up-tempo de wijnfles en de kurkentrekker binnenbracht, deed zij hem verlangen naar de nymfomane gepiercete lolita naast wie hij zich kortgeleden nog terneervlijde.

Alleen de T-vormige accessoires van haar telkenmale geüpdatete gsm'etje verlenen haar nog een fractie sex-appeal, bedacht hij toen hij de etiketloze fles als een pasgeboren baby dodijnde in zijn elleboogholte.

,,Dat je als een houten klaas de reclameomzet van de nieuwe zender opvijzelt, is tot daar aan toe'', zei het in een feeërieke boerka gehulde ex-seksobject terwijl zij wat gemorste tuttifrutti onder het smyrnatapijt wegwerkte, ,,maar je kunt tenminste toch je schoenen uittrekken!''



Herman Koch

De meest gemaakte fouten
Zin 1

Bohémien moet met een accent. In de Spelling 2005 vervalt dat accent. Omdat het woord crapaud niet met een d aan het eind wordt uitgesproken, komt er een t bij in de verkleinvorm: crapaudtje . Een crapaud is een soort leunstoel.




Zin 2

De jury was heel streng in deze zin: wie zijn schreef waar het Groene Boekje z'n voorschrijft of omgekeerd, maakte een fout. De uitdrukking op z'n jan-boerenfluitjes is de eerste met jan in dit dictee. In de vierde zin komen er nog drie.




Zin 3

Luiwammesen is met dubbele m en enkele s. We schrijven tête-à-tête zoals in het Frans, met drie accenten en twee streepjes. Twee-eiig is met een koppelteken wegens de klinkerbotsing, maar de combinatie ii krijgt geen trema als de tweede i bij een achtervoegsel (-ig) behoort.

Zin 4

Let op de jannen: slechts één keer met hoofdletter, omdat alleen daar de naam van een persoon wordt bedoeld. Het woord jansaliegeest betekent ,,lamlendigheid'' en is ook in Nederland vrijwel onbekend. De plaats van het trema in farizeeër is belangrijk, en het woord excentriciteit is met xc omdat het stamt van ex en centrum .




Zin 5

Het accent in blèren geeft de uitspraak aan. Eega is zowel voor een man als voor een vrouw met dubbele e en enkele a. Het woord vip-plaats is een samenstelling met een afkorting. Nu schrijven we nog een koppelteken; in de Spelling 2005 vervalt dat. Wie oud Tweede-Kamerlid schreef, heeft niet begrepen dat het gaat om een gewezen lid van de Tweede Kamer en hoeft geen fout aan te rekenen. Tweede-Kamerlid schrijven we binnenkort als Tweede Kamerlid . Promiscue is ook in de onverbogen vorm met -e.




Zin 6

Het Franse accent op de e vervalt in de Nederlandse schrijfwijze van idee-fixe. Casanova schrijven we in deze zin met kleine letter, omdat een vrouwenversierder, dus een soort mens wordt bedoeld. Hetzelfde geldt voor lolita: een verleidelijk jong meisje. Het werkwoord piercen wordt vervoegd zoals een Nederlands werkwoord; de eind-e van pierce blijft staan in alle vormen, omdat we pierc met k zouden uitspreken.




Zin 7

Omdat de T een vorm aangeeft, gebruiken we de hoofdletter in T-vormig . Het werkwoord updaten vervoegen we weer zoals een Nederlands werkwoord. De stam is update . Omdat die zou botsen met ge-, moeten we een trema gebruiken op de u. Achter de stam voegen we -te toe, omdat de stam update eindigt op een uitgesproken t. Schrik niet als u het woord dodijnen (,,zacht wiegen'') niet kende. Het was nieuw voor ons allemaal.




Zin 8

Geen hoofdletter k in houten klaas, omdat klaas hier een soort mens aanduidt. In de uitdrukking dat is tot daar aan toe schrijven we daaraan niet aan elkaar vast. De meeste lezers van De Standaard schreven boerka correct, omdat de krant deze spelling (zoals Van Dale) al jaren gebruikt. Het Groene Boekje van 1995 heeft het woord niet opgenomen. Nederlanders spellen het vaak als burqa. Dat wordt als één fout gerekend. Het woord seksobject wordt beschouwd als Nederlands, in tegenstelling tot sex-appeal in de vorige zin. In het woord smyrnatapijt kun je gemakkelijk drie fouten maken. Het moet zonder hoofdletter, met y en aan elkaar vast.




(Ludo Permentier, De Standaard, 20 december 2005)

Deel met je vrienden:


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina