Het glutenvrij dieet



Dovnload 23.98 Kb.
Datum27.04.2018
Grootte23.98 Kb.

Het glutenvrij dieet. Makkelijk in theorie, moeilijk in de praktijk.
Coeliakie/glutenintolerantie = levenslange overgevoeligheid aan gluten, een eiwitbestanddeel dat voorkomt in bepaalde graansoorten (tarwe, rogge, spelt, gerst, kamut en in mindere mate haver)  levenslang glutenvrij dieet! (om symptomen en complicaties weg te nemen)
1 op 300 (0,3%) Europeanen lijdt aan coeliakie
Volop gebruik van:

  • Producten van nature glutenvrij : maïs, rijst, aardappelen, melk, verse groenten en fruit, vlees.

  • Glutenvrije dieetproducten: specifieke bakmelen om glutenvrij brood te bakken.

Waakzaam: voorverpakte, bewerkte en bereide producten. (glutenbevattende ingrediënten toegevoegd)


Diagnose moeten ZEKER zijn + professionele begeleiding door arts en diëtist.
Ongemakken in buik  onvoldoende reden om glutenvrij te eten  kan leiden tot nutteloze en zelfs schadelijke dieetmaatregelen + ernstige voedingstekorten.
Glutenvrij dieet: ernstige invloed op dagelijks leven en sociaal functioneren
Prevalentie coeliakie
↗kennis en en betere diagnostische methoden  ↗ prevalantie

prevalentie : hangt af van manier waarop ziekte wordt opgespoord

serologisch (antistoffen in bloed) : 1 op 250 tot 1 op 500  Europa 1 op 300 (schatting)

In realiteit: minder gevallen gekend.

Overgevoeligheid voor gluten kan sterk variëren van patiënt tot patiënt: soms ernstige symptomen soms weinig klachten
Wat is Coeliakie/glutenintolerantie?
Overgevoelig regaren op gluten

Gluten = eiwitbestanddeel in bepaalde graansoorten (tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut en in mindere mate haver)

COMBINATIE: GLUTEN + genetische factor  abnormale immunologische reactie  ontsteking en weefselbeschadiging  slijmvliesvlokken van dunne darm (villi) verdwijnen (staan in voor normale voedingsstoffenopname)
 levenslang strikt glutenvrij dieet  dunne darmslijmvlies herstelt
Diagnose: bevoegde arts  bloedanalyse (antilichamen)

 dunnedarmbiopsie


Symptomen en medische gevolgen
Symptomen: atypisch


  • Diarree of smeuïge , stinkende ontlasting  constipatie

  • Abdominale klachten : zware maag, buikpijn, opgeblazen gevoel, winderigheid.

  • Deficiëntieverschijnselen en stofwisselingsstoornissen (t.g.v. aantasting darmwand en voedingsstofabsorptie):

    • Anemie  vermoeidheid en algemene malaise

    • Osteoporose  botpijn

    • Spier- en zenuwaantasting  zwakheid

  • Kinderen: groeistoornissen, lusteloos, huilerig, ondergewicht, dunne armen &benen, opgezette buik

  • Ergste geval: ernstige ondervoeding


Aandoening die frequenter voorkomen bij mensen met coeliakie:


  • Diabetes type 1

  • Bepaalde huidaandoeingen (dermatitis herpetiformis)

  • Schildklieraandoeningen

  • Reumatische aandoeningen (gewrichtsproblemenà

  • Lactose-intolerantie t.g.v. beschadigde darmwand (↘aanmaak enzym lactase) : meestal tijdelijk

Patiënten met slecht of onbehandelde coeliakie: ↗ kans op lymfomen (kankers van de lymfeklieren) van dunne darm, slokdarm en keel + ↗ kans op refractaire spruw


Bij kinderen én volwassenen
“Coeliakie= aandoening vooral bij jonge kinderen en voorbijgaand”

Klachten kinderen: kort na introductie granen in voeding

Overgevoeligheid: tijdelijk = GEEN coeliakie (ander medisch probleem bv. darminfectie)
Diagnose vaker gesteld op volwassen leeftijd. Symptomen vaak minder typisch.


  • De ziekte kan zich dus op elke leeftijd openbaren!!


Het glutenvrij dieet
 dunne darmslijmvlies herstellen & klachten grotendeels verdwijnen

 levenslang! (anders: klachten terug + ↗ risico op kwaadaardige & metabole complicaties)


Producten afkomstig van volgende graansoorten of waarin ze zijn verwerkt moeten vermeden worden: tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, griesmeel, kamut, durum, eenkoorn, emmerkoren, polonicum, faro en triticale (kruising van tarwe en rogge) en seitan.

Glutenvrije alternatieven: maïs, rijst, boekweit, gierst, sorghum, teff, ragi, sojameel, kikkererwtenmeel, guarpitmeel, tapioca, quinoa, johannesbroodpitmeel, agar-agar, xanthaamgom, arrawroot, gelatine, kiwicha en amaranth.




  • Producten van nature glutenvrij of glutenvrije dieetproducten

Dieetproducten = glutenvrij = voldoen aan norm vastgelegd door Codex Alimentarius = <200 ppm of 20 mg gluten per 100 g droge stof



Herkenbaar? Tekst ‘glutenvrij’ of doorgestreepte korenaar.

Lijsten van glutenvrije merkartikelen


Haver, wel of niet?
Tarwe, rogge en gerst = nauw verwante grassen = ‘Triticeae’

 haver minder verwant

 maïs, rijst en boekweit plantkundig nog minder verwant
Studies: suggereren: haver veilig

 ! onduidelijkheden & tegenstrijdigheden (patiëntgevoeligheid voor gluten)

 commerciële haverproducten: gecontamineerd tijdens verwerking

 Kinderen: haver algemeen verboden!


Verborgen gluten
VM probleemloos in glutenvrij dieet: water, aardappelen, groenten, fruit, melk, yoghurt, kaas, vlees, vis, ei, peulvruchten, olie en boter.
WAAKZAAM! Voorverpakte, bewerkte en bereide producten! (sausen, bereide vleeswaren, melkdesserts, bouillonblokjes, gepaneerde producten)  toevoeging glutenbevattende ingrediënten (bv. bindmiddelen) of contaminatie tijdens productieproces met glutenbevattende granen
! Bepaalde GM, tandpasta, lijm en knutselmateriaal.
Kans op te weinig voedingsstoffen uit graanproducten
Vaak te weinig graanproducten: belangrijke bron van voedingsvezels, ijzer en vitamine B1  voldoende volwaardige alternatieven op basis van toegelaten granen + verse groenten, fruit, aardappelen en peulvruchten
Ingrediëntenlijst: zetmeel en gemodificeerd zetmeel

Geen melding zetmeelbron  zetmeel afkomstig van glutevrije granen.


Glutenvrijgemaakt tarwezetmeel: kan sporen van gluten bevatten.  hoeveelheid gluten < norm Codex Alimentarius  product ‘glutenvrij’ bestempeld en en gelabeld  MAAR: patiënten hoge gevoeligheid nog klachten  producten van nature glutenvrij
Professioneel advies
Goede begeleiding diëtise

 samenstellen adequate glutenvrije voeding  voeding evenwichtig en gevarieerd + waken dat patiënt geen nutteloze of schadelijke voedingsmaatregelen neemt (vermijden van melkproducten)

 nuttige info, praktische tips en gerechten

 opletten met kruisbesmetting (vlootje margarine, frituurolie)


Baby’s : voeding goed controleerbaar

Jonge kinderen: snel aanraking met gluten leren beperkingen & nare gevolgen bij bepaalde VM



Ouders: leerkrachten & andere begeleiders op de hoogte brengen van beperkingen en gevaren

Deel met je vrienden:


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina