Het begrijpen van Selectief Mutisme Een leidraad om leraren te helpen begrijpen



Dovnload 16.23 Kb.
Datum11.06.2018
Grootte16.23 Kb.

Het begrijpen van Selectief Mutisme

Een leidraad om leraren te helpen begrijpen


Selectief Mutisme is een angststoornis die voorkomt bij kinderen en die wordt gekenmerkt door het ‘onvermogen’ te praten in verschillende sociale omstandigheden. Deze kinderen kunnen thuis wèl praten, en ook in bepaalde situaties waarin ze zich op hun gemak, veilig en ontspannen voelen. De oorzaak van Selectief Mutisme moet gezocht worden in een hevige angst.


Kinderen met selectief mutisme hebben een sterk geremde aard.
Vergeleken met een ‘gewoon’ verlegen of bedeesd kind, staat een kind met Selectief Mutisme aan het uiterste einde van de schaal voor verlegenheid en bedeesdheid. Zo ver zelfs dat de ernst van de gedragsremming van Selectief Mutistische kinderen een ziekelijke reactie veroorzaakt in reactie op verschillende sociale stressveroorzakende factoren.
De meeste, zo niet alle, kenmerkende gedragskenmerken die SM kinderen laten zien kunnen worden verklaard door de onderzochte hypothese dat kinderen met geremde aard een verlaagde prikkelbaarheiddrempel hebben in het amandelvormig deel van de hersenen dat de amygdala wordt genoemd.
Uit onderzoek blijkt dat wanneer we geconfronteerd worden met een beangstigende situatie, de amygdala een signaal ontvangt van potentieel gevaar (vanuit het sympathische zenuwstelsel) en daarop een serie reacties in gang zet die individuen helpt zichzelf te beschermen.
In het geval van Selectief Mutistische kinderen, bestaan deze beangstigende situaties uit sociale situaties, zoals school, sociale bijeenkomsten, etc. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 90% van de SM kinderen voldoet aan de diagnostische criteria voor sociale fobieën in het DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition).
Een sociale fobie is een persistente angst voor sociale situaties of situaties waarin een prestatie verlangd wordt. Het kan een verlammende stoornis voor een volwassene zijn; stel je voor hoe het is voor een kind dat nog niet de juiste manieren heeft geleerd om hier tegen opgewassen te zijn. Veel van deze kinderen voelen zich letterlijk alsof ze iedere minuut van de dag in de spotlights staan. Dit blijkt duidelijk uit hun ‘ongemakkelijke’ lichaamstaal wanneer de aandacht op ze gevestigd wordt. Veel kinderen draaien hun hoofd weg, spelen met hun haar, kijken naar de grond, houden hun hoofd scheef, verstoppen zich in een hoekje, zuigen op hun vingers, of pulken en krabben aan korstjes of moedervlekken op hun lichaam. Vele staren je aan met een wezenloze of uitdrukkingsloze blik, en doen alsof je er niet bent. Onderwijzers moeten zich realiseren dat deze kenmerken allemaal voorbeelden zijn van een ernstig verontrust kind.
In tegenstelling tot volwassenen die zelf kunnen bepalen wanneer en waar ze naar toe gaan, hebben kinderen die keuze niet; zeker niet als het om school gaat. Als gevolg van een ernstige angststoornis kunnen SM kinderen niet praten. Net zoals iemand met straatvrees niet het huis uit gaat om het gevoel van angst te vermijden, en iemand met een dwangstoornis rituelen dwanghandelingen uitvoert als reactie op zijn angst, zo spreekt het selectief mutistische kind niet, eenvoudigweg omdat spreken de angst doet toenemen. Deze kinderen zijn werkelijk niet in staat te praten in bepaalde situaties waar er van ze verwacht wordt dat ze dat wel doen.
Het is van enorm belang dat leraren en ander schoolpersoneel begrijpen dat een kind met Selectief Mutisme het niet ‘expres’ doet, of om een situatie te ‘controleren’. Deze kinderen kunnen letterlijk niet praten. Zoals een selectief mutistisch kind me ooit vertelde: ‘De woorden willen er gewoon niet uitkomen’.
Deze kinderen zijn niet ‘zwijgend’ vanwege een leerstoornis, autisme, een pervasieve ontwikkelingsstoornis, etc. Dit wil niet zeggen dat een andere stoornis niet samen met Selectief Mutisme kan voorkomen, het is er echter niet de oorzaak van.
Wetende dat de meerderheid van de gevallen veroorzaakt worden door hevige angst, mag duidelijk zijn dat speciale onderwijsklassen, remedial teaching, etc. meestal volledig ontgeschikt voor deze kinderen. Door het wezen van Selectief mutisme te begrijpen is het duidelijk dat een SM kind het beste in een reguliere klas kan zitten. Een individueel onderwijsplan kan in bepaalde gevallen van SM nuttig zijn, vooral wanneer het kind de school verder doorloopt en verbalisatie niet plaatsvindt. Het individueel onderwijsplan moet er op gericht zijn de angst van het kind te verminderen en tegelijkertijd het gewoon meedoen met de rest zoveel mogelijk aan te moedigen.
De school is meestal de moeilijkste plaats voor een selectief mutistisch kind om zich in te bevinden. Leraren en klasgenoten verwachten dat alle kinderen meedoen en op elkaar reageren in activiteiten in de klas. Wanneer kinderen dit niet doen, wordt de aandacht op ze gevestigd. Dit is precies wat er gebeurt bij het selectief mutistische kind. En dat is nogal ironisch, aangezien die het laatste is wat het kind wil!
Wetende dat deze kinderen angstig zijn, is het duidelijk dat ‘onder druk zetten’, ‘straffen’, ‘dwingen’ of ‘omkopen’ bij een SM kind volledig contraproductief werken en misplaatst is. Door dit te doen voelt het kind zich nog angstiger en oncomfortabeler, waardoor het nog verder achteruitgaat.
Het is van het grootste belang dat de school het SM kind benaderd vanuit een houding van begrip en acceptatie. Het belangrijkste doel zou moeten zijn om er alles aan te doen om het kind zich op zijn gemak en onspannen te laten voelen.
Een leraar zou met de ouders moeten samenwerken om te proberen de angst zoveel mogelijk te verminderen. Hierdoor zullen veel kinderen vaak meer vooruitgang boeken dan wanneer ze volledig onbegrepen en verkeerd behandeld worden.
Er zijn verschillende manieren waarop onderwijzers een Selectief Mutistisch kind kunnen helpen om zich meer op zijn gemak te voelen in de klas. In de eerste plaats moet een onderwijzer proberen het kind te leren kennen op een tactvolle en accepterende manier.
Ik raad vaak aan om, wanneer mogelijk, het kind thuis te bezoeken voor het op school begint. Er is geen betere plaats voor kinderen om zich op zijn gemak te voelen dan in hun eigen huis! Het bezoeken van kinderen op hun eigen terrein zal het zeker makkelijker maken om elkaar te leren kennen. Ik raad aan om in de kamer van het kind te gaan zitten en te vragen of ze hun favoriete boeken, tekeningen, spelletjes, etc. willen laten zien. Laat hun zelf het voortouw nemen. Het kan zijn dat een paar bezoeken nodig zijn voor het kind los begint te komen. Het doel is NIET om het kind nu al aan het praten te krijgen, maar om het kind zich ontspannen en op zijn gemak te laten voelen in je bijzijn. Glimlachen, zwaaien, dicht naast elkaar zitten en rustig praten tegen het kind maakt vaak dat ze zich beter op hun gemak voelen. Laten merken dat het ‘oké’ is dat ze niet praten en dat het geaccepteerd wordt, helpt ook. Wanneer een SM kind het gevoel heeft dat iemand ze niet accepteert en teleurgesteld is, trekken ze zich vaak terug.
Een andere tactiek is om het kind op school te ontmoeten, voor de school begint. Laat de ouder het kind zo vroeg mogelijk brengen zodat het kind zich niet overweldigd voelt wanneer een groep kinderen samen in de klas zit. Door alleen te zijn met de ouder en het kind, kan de leraar een gesprek beginnen met de ouder, terwijl het kind alleen maar hoeft toe te kijken. De leraar kan het gesprek naar het kind sturen wanneer het kind zich meer op zijn gemak voelt. Verwacht niet dat het kind meteen reageert. Maar laat het kind weten dat het deel is van het gesprek en dat je non-verbale communicatie op wat voor manier dan ook, ook prima vindt.
Belangrijk advies is om het kind NOOIT het gevoel te geven dat je ‘wacht’ tot hij/zij wat zegt. Deze verwachting roept angstgevoelens op. Kinderen willen niet het gevoel hebben dat ze hun leraar teleurstellen. Bovendien is het belangrijk dat leraren er geen ‘big deal’ van maken als ze niet praten. Vaak zal het kind wel tegen een klasgenoot spreken in het bijzijn van de leraar. Laat in dat geval niet merken dat je hun stem kan ‘horen’. SM kinderen trekken zich vaak terug wanneer die wijze van benadering wordt gekozen!
Wanneer eenmaal een bepaalde mate van vertrouwen is bereikt, kunnen de leraar en de ouders een ‘plan’ opzetten om het kind te helpen. Een gekwalificeerde professional, zoals een arts en/of een therapeut die ervaring heeft met het behandelen van selectief mutisme zijn essentieel bij het opstellen van zo’n ‘plan’.
Wanneer het kind op deze manier benaderd wordt zou het zijn/haar selectief mutisme met succes moeten kunnen overwinnen.

door: Dr. Elisa Shipon-Blum



Executive/Medical Director SMG-CAN (Selective Mutism Group Childhood Anxiety Network)



Deel met je vrienden:


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina