Drie perspectieven op zorgkosten



Dovnload 39.75 Kb.
Datum11.11.2018
Grootte39.75 Kb.

  • Ga direct naar: inhoud, subnavigatie, service menu, zoeken

Kosten van Ziekten



  • Home

  • kvz2005

Bovenkant formulier

Zoeken


  1. Zoekterm

Onderkant formulier

U bevindt zich op: Kosten van Ziektenkvz2005Hoe zijn zorgkosten afgebakend?

Bovenkant formulier

Kosten van Ziekten in Nederland 2005

Toelichting

Hoe zijn zorgkosten afgebakend?


  • Drie perspectieven op zorgkosten

  • Zorgrekeningen: € 68,5 miljard

  • Budgettair Kader Zorg: € 46,5 miljard

  • System of Health Accounts: € 47,7 miljard

  • Drie soorten verschillen

Binnen de beschrijvingen op de website 'kosten van ziekten' worden de Zorgrekeningen van het CBS als afbakening van de kosten genomen. Enerzijds omdat dit een zeer brede definitie van zorg is, waaruit andere definities makkelijk kunnen worden afgeleid, anderzijds omdat het een stabiele definitie is, wat kostenvergelijkingen tussen verschillende jaren mogelijk maakt. Naast de zorgrekeningen zijn er echter andere perspectieven op zorgkosten mogelijk. In dit document wordt nader op de voors en tegens van de perspectieven ingegaan.



Drie perspectieven op zorgkosten

Over de uitgaven aan zorg zijn verschillende cijfers in omloop. Welk cijfer wordt gepresenteerd hangt namelijk af van het perspectief waaruit de zorgkosten worden belicht. Staat volledigheid centraal? Wordt vergelijkbaarheid met andere landen beoogd? Of gaat het om de zorguitgaven waarvoor de minister verantwoording aflegt aan de Tweede Kamer?

Voor Nederland zijn drie perspectieven relevant die in de studie Kosten van Ziekten in Nederland 2005 naast elkaar worden gehanteerd, namelijk de Zorgrekeningen (ZR), het Budgettair Kader Zorg (BKZ) en het System of Health Accounts (SHA). Alle zorgkosten, of het nu gaat om de kosten naar diagnose, sector of leeftijd, kunnen vanuit deze perspectieven in beeld worden gebracht. Wat houden deze perspectieven in en om welke kostenbedragen ging het in 2005?

Naar boven

Zorgrekeningen: € 68,5 miljard

De Zorgrekeningen van het CBS beogen een volledig, samenhangend en consistent beeld te geven van de zorguitgaven. Het gaat om een brede definitie van zorg waartoe ook belangrijke delen van de welzijnszorg worden gerekend, inclusief kinderopvang Centraal in de Zorgrekeningen staan zogeheten actoren, dat zijn (groepen van) zelfstandige organisatorische eenheden, zowel vrije beroepsbeoefenaren als instellingen, die activiteiten uitoefenen op het terrein van de zorg. De uitgaven worden per actor berekend op basis van de totale omzet van alle activiteiten ongeacht of deze binnen of buiten het wettelijk vastgestelde verstrekkingenpakket vallen. De uitgaven aan apotheken omvatten dus ook de omzet van zelfzorggeneesmiddelen en andere producten die over de toonbank gaan, maar weer niet de kosten van geneesmiddelen die afgezet worden door apotheekhoudende huisartsen. Die vallen onder de actor huisartsen.

De Zorgrekeningen hebben als belangrijk voordeel dat de tijdreeksen consistent zijn. Vergelijkingen tussen verschillende jaren worden niet gehinderd door verschillen in de afbakening van het terrein en de definities van actoren en kosten. Voor analyse van de kostenontwikkeling bieden de Zorgrekeningen tevens een uitsplitsing naar een prijs- en volumecomponent. Een ander voordeel is dat vanuit de Zorgrekeningen een eenduidige aansluiting op de internationaal gangbare definitie van het System of Health Accounts (SHA) kan worden gemaakt.

Voor deze studie hebben wij gebruik gemaakt van de cijfers overeenkomstig de CBS publicatie gezondheid en zorg in cijfers( Van Hilten & Mares, 2007



Hilten O van, Mares AMHM. Gezondheid en zorg in cijfers 2007. Voorburg/Heerlen: CBS,2007.

.) Ten opzichte van eerdere CBS-publicaties is het terrein van de Zorgrekeningen met name voor welzijn fors uitgebreid, ondermeer met de kosten van de WVG, de jeugdzorg en de asielopvang. Een groot deel van deze uitbreiding betreft niet-ziektegerelateerde kosten. Andere aanpassingen zijn het volledig meetellen in de Zorgrekeningen van de budgetten van een aantal grote onderzoeksinstituten (RIVM,NVI en VWA). Deze aanpassingen zijn door CBS met terugwerkende kracht verwerkt in de zorgrekeningen. Het terrein van de bedrijfsgezondheidszorg binnen de Zorgrekeningen is uitgebreid met reïntegratiebedrijven.

In mei 2008 heeft het CBS een herziening van de ziekenhuiskosten over 2005-2007 doorgevoerd, welke niet meer in de Kosten van Ziektenstudie 2005 verwerkt kon worden. Deze herziening was nodig omdat besloten is de effecten van overfinanciering van ziekenhuiszorg welke samenhangen met invoering van de DBC-bekostiging in 2005 alsnog buiten beschouwing te (Persbericht CBS, 16 mei 2008) Een meer uitgebreide toelichting op de systematiek van de Zorgrekeningen is te vinden in de working paper zorgrekeningen 1998-2004 (Smit et al., 2006

Smit JM, Freese MFC, Groen J.Working paper Zorgrekeningen 1998-2004. Voorburg/Heerlen: CBS, 2006.

.).


Naar boven

Budgettair Kader Zorg: € 46,5 miljard

Het Ministerie van VWS bakent de zorgkosten af in termen van ministeriële verantwoordelijkheid. Centraal daarin staan begrotingsgefinancierde uitgaven, bijvoorbeeld op het terrein van de programmatische preventie, en het Budgettair Kader Zorg (BKZ) dat de zorg omvat die uit collectieve premies wordt gefinancierd. Daarbuiten vallen bijvoorbeeld de kosten van gemeentelijke gezondheidsdiensten, arbo-diensten en praktijken voor alternatieve gezondheidszorg. Wanneer in beleidsdocumenten over zorguitgaven wordt gesproken wordt vrijwel altijd het BKZ bedoeld. Het gaat dan in hoofdlijnen om de Zorgverzekeringswet en de AWBZ. Aanvullende verzekeringen worden niet tot het BKZ gerekend, evenmin als andere inkomsten van zorgaanbieders. In de KVZ-studie hanteren we het zogeheten 'bruto BKZ', dit is het BKZ inclusief de kosten voor gebruikers van zorg van wettelijk verplichte eigen bijdragen.

In samenhang met de beleidsmatige achtergrond en de functie in de parlementaire besluitvorming en verantwoording kan de definitie van het BKZ van jaar op jaar in meer of mindere mate verschillen. Zo zijn in 2004 de mondzorg voor volwassenen en de fysiotherapie grotendeels uit het BKZ gehaald. Dat wil niet zeggen dat de kosten niet meer gemaakt worden, ze worden echter anders gefinancierd - buiten het BKZ om, bijvoorbeeld via aanvullende verzekeringen. Voor analyses van de kostenontwikkeling op is het BKZ daarom minder geschikt. Tevens is er daardoor geen vaste relatie met de Zorgrekeningen. Mede ten behoeve van deze studie heeft het CBS een eenduidige aansluiting gemaakt tussen Zorgrekeningen en het BKZ voor de peiljaren 2005, uitgaande van de realisatiecijfers volgens de jaarverslagen 2004 en 2006 van het ministerie van VWS.

Naar boven

System of Health Accounts: € 47,7 miljard

De OECD verzamelt ten behoeve van internationale vergelijkingen gegevens over gezondheid en zorg in haar lidstaten. Deze worden ingedeeld volgens het System of Health Accounts (SHA) dat uitgaat van zorgfuncties.(OECD, 2000a



OECD.A system of health accounts, version 1.0. Parijs: OECD, 2000a.

) Deze functies beperken zich tot alles wat met genezing en verpleging te maken heeft. Verzorging wordt door de OECD niet tot het terrein van de gezondheidszorg gerekend. Dit betekent dat het merendeel van de kosten van de Nederlandse gehandicaptenzorg, verzorgingshuizen en thuiszorg niet wordt meegeteld in de OECD-cijfers. Anders dan het BKZ omvat het SHA wel de kosten van onder andere de openbare gezondheidszorg, tandheelkundige zorg voor volwassenen, arbo-diensten en alternatieve geneeswijzen. Maar voor niet-zorg activiteiten, zoals onderwijs in academische ziekenhuizen en andere inkomsten van zorgaanbieders, hanteert de SHA weer wel hetzelfde uitgangspunt als het BKZ, namelijk dat deze kosten niet tot de zorguitgaven worden gerekend



Naar boven

Drie soorten verschillen

Bovengenoemde perspectieven verschillen op drie manieren van elkaar. Wanneer zorgvoorzieningen vanuit het ene perspectief wel worden meegeteld maar vanuit een ander perspectief niet, zoals de GGD-en of de verzorgingshuizen, spreken we over terreinverschillen. Daarnaast zijn er ook definitieverschillen en allocatieverschillen. Bij een definitieverschil is er wel overeenstemming dat een bepaalde voorziening moet worden meegeteld, maar verschilt de mening over de hoogte van het bedrag. Zo worden in de Zorgrekeningen alle inkomsten van een actor meegeteld, dus bijvoorbeeld ook de onderwijsbijdrage die academische ziekenhuizen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontvangen, terwijl het BKZ alleen naar het wettelijk budget kijkt. Bij een allocatieverschil verschilt alleen het inzicht waar de betreffende kosten geboekt moeten worden. Het bekendste voorbeeld betreft de uitgaven aan geneesmiddelen bij apotheekhoudende huisartsen. Deze kunnen als farmaceutische hulp worden verantwoord (BKZ), maar ook als omzet van huisartsen worden geboekt (ZR).



Naar boven

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Hilten O van, Mares AMHM. Gezondheid en zorg in cijfers 2007. Voorburg/Heerlen: CBS,2007.

  • OECD.A system of health accounts, version 1.0. Parijs: OECD, 2000a.

  • Smit JM, Freese MFC, Groen J.Working paper Zorgrekeningen 1998-2004. Voorburg/Heerlen: CBS, 2006.

Hoe zijn zorgkosten afgebakend? In: Kosten van Ziekten 2005. Bilthoven: RIVM, Kosten van Ziekten\kvz2005, 19 juni 2008.

Kosten van Ziekten 2005, versie 1.1, 26 juni 2008


© RIVM, Bilthoven.



Onderkant formulier

Service menu

  • Cijfers direct

  • Publicaties

  • Colofon

  • Contact

  • Help

  • English

  • rivm.nl



 

 

 

Deel met je vrienden:


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina