Cassiani Collatio 7 Conlatio septima quae est prima Sereni abbatis



Dovnload 0.97 Mb.
Pagina1/8
Datum14.05.2018
Grootte0.97 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

Cassiani Collatio 7




Conlatio septima quae est prima Sereni abbatis

De animae mobilitate et spiritualibus nequitiis
Zevende Gesprek. Eerste van abt Serenus:

De beweeglijkheid der ziel en de kwade geesten




  1. De castitate abbatis Sereni

  2. Interrogatio praedicti senis super statu cogitationum nostrarum

  3. Responsio nostra super animae uolubilitate

  4. Disputatio senis de statu animae ac uirtute eius




  1. De perfectione animae ex similitudine euangelici centurionis adsumptae

  2. De perseuerantia erga cogitationum custodiam

  3. Interrogatio de mobilitate animae et inpugnatione nequitiarum caelestium

  4. Responsio super adiutorio Dei et liberi arbitrii potestate

  5. Interrogatio super animae ac daemonum coniunctione

  6. Responsio, in quem modum spiritus inmundi humanis mentibus copulentur

  7. Obiectio, utrum possint spiritus inmundi eorum quos suppleuerint animabus inseri uel uniri




  1. Responsio, quemadmodum energumenis inmundi spiritus dominentur

  2. Quod spiritus spiritui penetrabilis esse non possit, et de incorporeo solo deo

  3. Obiectio, qua daemones credi debeant cogitationes hominum peruidere

  4. Responsio, quid possint daemones in cogitationes hominum quid ue non possint

  5. Similitudo, qua spiritus inmundi cogitationes hominum doceantur agnoscere

  6. De eo quod non singuli quique daemones uniuersas hominibus ingerant passiones

  7. Interrogatio, an inter daemones inpugnationis ordo ac uicissitudinis disciplina seruetur

  8. Responsio, in quem modum consensio daemonum super uicissitudinis inpugnatione subsistat

  9. De eo quod non sint unius fortitudinis contrariae potestates nec temptandi facultas in eorum sit arbitrio conlocata

  10. De eo quod daemones cum hominibus non sine suo labore confligant

  11. De eo quod non sit potestas nocendi in arbitrio daemonum conlocata

  12. De inminuta daemonum potestate

  13. Qua ratione daemones sibi in eorum corpora quos adrepturi sunt aditum parent

  14. De eo quod miserabiliores sint hi qui uitiis quam qui ipsis daemonibus possidentur

  15. De nece prophetae seducti et infirmitate abbatis Pauli, quam pro sua emundatione promeruit




  1. De temptatione abbatis Moysi

  2. De eo quod sperni non debeant hi qui spiritibus traduntur inmundis

  3. Obiectio, cur hi qui spiritibus uexantur inmundis a communione dominica separentur

  4. Responsio super proposita quaestione

  5. De eo quod miseriores sint hi qui subdi temporalibus istis temptationibus non merentur

  6. De diuersitate studiorum ac uoluntatum quae in aeriis potestatibus exercentur

  7. Interrogatio, unde differentia nequitiarum caelestium tanta processerit

  8. Dilatio super absolutione propositae quaestionis



  1. De reinheid van Abt Serenus
  2. Serenus ondervraagt ons over de staat van onze gedachten

  1. Ons antwoord over de beweeglijkheid van de ziel


  2. Uiteenzetting van de grijsaard over de staat van de ziel en over wat zij vermag

  3. De volmaaktheid van de ziel, volgens het beeld van de honderdman uit het evangelie

  4. De volharding waarmee wij over onze gedachten moeten waken

  5. Vraag van Germanus over de beweeglijkheid van de ziel en de aanvallen van de boze geesten

  6. Antwoord over de hulp van God en de macht van de vrije wil

  7. Een vraag omtrent de vereniging van de ziel met de duivels

  8. Antwoord omtrent de wijze waarop de onreine geesten zich met de menselijke ziel verenigen

  9. Een opwerping omtrent de macht der onreine geesten om binnen te dringen in de zielen der bezetenen om er zich mee te verenigen

  10. Antwoord omtrent de wijze waarop de onreine geesten macht uitoefenen op de bezetenen

  11. Een geest kan een andere geest niet doordringen. God alleen heeft geen lichaam

  12. Een opwerping tracht aan te tonen dat de duivels de ge­dachten der mensen wel moeten zien

  13. Wat de duivels kunnen met betrekking tot de gedachten der mensen

  14. Hoe de onreine geesten de gedachten der mensen kennen




  1. Niet iedere duivel verleidt de mensen tot alle ondeugden




  1. Een vraag: Strijden de duivels volgens een bepaalde orde?




  1. Antwoord: Hoe de duivels eensgezind worden omtrent hun orde van aanvallen

  2. De vijandige machten zijn niet alle even sterk en kunnen ons niet naar willekeur bekoren

  3. De duivels strijden niet zonder moeite met de mensen




  1. De duivels beschikken niet naar willekeur over hun macht om kwaad te doen

  2. De macht van de duivels is verminderd

  3. Hoe de duivels zich een toegang voorbereiden in degenen van wie zij bezit willen nemen

  4. De bezetenen van de ondeugd zijn rampzaliger dan de bezetenen van de duivel

  5. Gewelddadige dood van de profeet die zich had laten ver­leiden. Ziekte van abt Paulus, welke hem tot uitboeting gegeven werd

  6. De beproeving van abt Moses

  7. Men moet hen die aan de onreine geesten zijn overgeleverd, niet verachten

  8. Een opwerping: Waarom worden de bezetenen uitgesloten van de deelname aan het Lichaam van Christus?

  9. Antwoord op de gestelde vraag

  10. Ongelukkig zijn zij, die niet verdienen aan deze tijdelij­ke beproevingen te worden onderworpen

  11. De verscheidenheid van strevingen en begeerten bij de machten der lucht

  12. Waar komt de grote verscheidenheid onder de boze geesten vandaan?

  13. De oplossing van deze kwestie wordt tot later uitgesteld

I. De castitate abbatis Sereni

Summae sanctitatis et continentiae uirum

nominis que sui speculum

abbatem Serenum,

quem singulari sumus ueneratione

prae ceteris

admirati,

studiosorum mentibus insinuare

cupientes

alias arbitramur

desiderium nostrum

nos explere non posse,

quam si conlationes eius

nostris libellis

temptauerimus inserere.
Cui

supra omnes uirtutes,

quae

non solum in eius actu uel moribus,



sed etiam in ipso uultu

per dei gratiam

refulgebant,

ita est


peculiari beneficio

donum castitatis

infusum,

ut iam se

ne ipsis quidem naturalibus incentiuis

inquietari

uel in sopore

sentiret.


Ad quam tamen

carnis praecipuam puritatem

quemadmodum

gratia dei adminiculante

peruenerit,

quoniam supra condicionem naturae uidetur humanae, necessarium reor

primitus explicare.


1. De reinheid van Abt Serenus

Abt Serenus

was een zeer heilig en verstorven man,

die de vrede van zijn naam weerspiegelde.

Wij vereerden

en bewonderden hem,

boven de anderen.

Om hem naar wens te doen kennen

aan de zielen die naar de volmaaktheid streven,

weet ik


geen ander middel

dan zijn gesprekken

zo goed ik kan

in mijn boek

in te lassen.

Boven alle deugden

die

Gods genade



niet alleen in zijn gedrag en zeden,

maar zelfs op zijn gelaat

deed schitteren,

ontving hij

door een heel bijzonder voorrecht

de gave der kuisheid

in zo'n hoge graad

dat hij


zelfs in de slaap

niet door de meest normale opwellingen der natuur werd verontrust.

Ik moet echter

eerst uitleggen,

hoe hij

met de hulp van Gods genade

tot zo'n bijzondere zuiverheid van het vlees

mocht geraken,

want deze schijnt werkelijk

de conditien der mense­lijke natuur te boven te gaan.







II. Interrogatio praedicti senis super statu cogitationum nostrarum

1. Hic igitur

pro interna cordis atque animae castitate

nocturnis diurnis que precibus,

ieiuniis quoque ac uigiliis

infatigabiliter insistens

cum uidisset

orationum suarum obtinuisse se uota

cunctos que aestus

in corde suo

concupiscentiae carnalis

extinctos,

uelut suauissimo gustu puritatis

accensus in maiorem sitem

zelo castitatis

exarsit


et

intentioribus coepit ieiuniis

atque obsecrationibus

incubare,

ut mortificatio passionis huius,

quae interiori homini suo

dono dei

fuerat adtributa,

ad exterioris etiam puritatem

eatenus perueniret,

ut ne ipse quidem

uel illo simplici ac naturali motu

qui etiam in paruulis atque lactantibus excitatur

ulterius pulsaretur,

indepti scilicet muneris experimento,

quod se nouerat

non laborum merito,

sed dei gratia

consecutum,

ardentius animatus

ad hoc quoque

similiter obtinendum,

credens

multo facilius

hos stimulos carnis

radicitus deum posse conuellere,

quos etiam humanae artis industria

nonnumquam solet

quibusdam poculis

uel medicamentis

seu ferri sectione

detrahere,

quandoquidem

illam spiritus puritatem,

quae sublimior est

quam que inpossibile est

humano labore uel studio

conprehendi,

suo munere

contulisset.


2. Cum que

petitioni coeptae

supplicatione iugi

ac lacrimis

indefessus

insisteret,

adueniens ad eum

angelus


in uisione nocturna

eius que uelut aperiens uterum

quandam ignitam carnis strumam

de eius uisceribus

auellens

atque proiciens

suis que omnia ut fuerant locis intestina

restituens:

ecce,

inquit,


incentiua tuae carnis

abscisa sunt

et obtinuisse te

noueris


hodierno die

perpetuam corporis puritatem

quam fideliter poposcisti.
Haec

de gratia dei,

quae memorato uiro

peculiariter

adtributa est,

breuiter dixisse sufficiat.


3. ceterum

de illis uirtutibus,

quas cum reliquis summis uiris

communiter possidebat,

aliquid conmemorare

superfluum puto,

ne

specialis super nomine huius ista narratio



aliis demere uideatur id

quod de isto

singulariter

fuerit praedicatum.


Hunc igitur

summo desiderio

conlationis eius atque institutionis

accensi


diebus Quadragensimae

uidere curauimus.


Qui

cum a nobis

de qualitate cogitationum nostrarum

et interioris hominis statu

tranquillissima conpellatione

quaesisset

uel

quid nobis



ad eius puritatem

tanti temporis heremi habitatio

contulisset,

his eum querimoniis

adorsi sumus.

2. Serenus ondervraagt ons over de staat van onze gedachten


1. Eerst bad hij

dag en nacht

om de innerlijke kuisheid van hart en ziel

terwijl hij zich tegelijk ook onvermoeid toelegde

op vasten en nachtwaken.

Toen hij zag

dat zijn gebed verhoring had gevonden

en de gloed

der vleselijke begeerlijkheid

in zijn hart

geheel was uitge­doofd,

was het alsof het zoet genot van de reinheid

zijn dorst nog deed toenemen,

zodat een brandende ijver voor de kuisheid

hem verteerde.
Nu legde hij zich

nog meer toe op vasten

en bidden,

opdat deze hartstocht

die door Gods gave

in zijn binnenste

ter dood was gebracht,

nu ook in zijn lichaam zou sterven,

door middel van de zuiverheid,

die zou maken

dat hij zelfs geen last meer zou hebben

van die eenvoudige, natuurlij­ke opwellingen

die zelfs bij kleine kinderen en zuigelingen opkomen.

De reeds ontvangen gunst schonk hem vertrouwen, want hij wist maar al te goed

dat deze

niet het loon was voor zijn moeite,

maar louter een genade Gods,

hetgeen zijn vurig ver­langen

naar deze nieuwe gunst

nog deed toenemen.

Hoe gemakke­lijk is het voor God,

aldus dacht hij,

die prikkels van het vlees

geheel en al uit te rukken,

(zelfs de kunst der mensen

slaagt daar

wel eens in,

door bepaalde drankjes,

medicijnen

of chirurgische ingrepen),

terwijl

zijn vrijgevigheid

mij reeds de zuiverheid van geest

heeft geschonken

die heel wat verheve­ner is

en waarvoor menselijk doen of pogen

beslist

te kort schiet.


2. Terwijl hij aldus

onvermoeid

onder veel tranen

in zijn gebed

bleef volharden,
verscheen hem eens

in een nachtelijk visioen

een engel,

die naar het scheen zijn lichaam opende,

een bran­dend gezwel

uit zijn binnenste

te voorschijn haalde

en weg­wierp,

waarna hij al zijn ingewanden

weer terugplaatste als tevoren.

Kijk,

zeide hij,



de haard van uw vleselijke begeerten

is weggesneden:

weet

dat ge van nu af



die blijvende zuiverheid van lichaam

hebt verkregen

die ge zo standvastig hebt ge­vraagd.
Deze weinige woorden

mogen voldoende zijn

aangaande de genade die God

deze voortreffelijke man

heeft geschonken.

3.


Ik acht het overbodig

iets te zeggen

over de deugden

die hij met de overi­ge eminente mannen

gemeen had,

opdat


de bijzondere vermelding van die man alleen

niet de schijn zou wekken

alsof de anderen hierin

bij hem ten achter stonden.

Brandend

van verlangen

om ons met hem te onderhouden

en ons door hem te laten onderrichten,

gingen wij hem bezoeken,

in de dagen van de Vasten.

Met volkomen rustige aandrang

ondervroeg hij

ons

over de aard van onze gedachten



en over de staat van onze inwendige mens

en


van hoeveel profijt

het lange verblijf in de eenzaamheid

voor diens zuiverheid

geweest was.

Onder zuchten

spraken wij tot hem.







III. Responsio nostra super animae uolubilitate


1. Subputatio temporum

ac solitudinis habitatio,

cuius contemplatione conicis

interioris hominis perfectionem

nos consequi debuisse,

hoc solummodo

contulit nobis,

ut disceremus

quid esse nequeamus,

non tamen fecit esse

quod esse contendimus.
nec enim

aut desideratae puritatis

fixam stabilitatem

aut robur aliquod firmitatis

nos

hac scientia



nouimus adsecutos,

sed tantummodo

confusionis ac pudoris

augmenta.


2. Etenim

cum omnium disciplinarum meditatio

ad hoc cotidianis studiis

exerceatur atque proficiat,

ut

a trepidis rudimentis



ad peritiam certam stabilem que

perueniens

incipiat nosse

quae primitus

uel ambigue nouerat

uel penitus ignorabat,

et

firmo ut ita dixerim gradu



in illius disciplinae qualitate

procedens

perfecte in ea

ac sine ulla iam difficultate uersetur,


e contrario

me in huius puritatis studio laborantem

id solummodo profecisse

repperio,

ut sciam

quid esse non possum.


ex quo

nihil mihi aliud sentio

quam laborem

tanta cordis contritione

conferri,

ut


numquam scilicet desit

materia lacrimarum

nec tamen esse desinam

quod esse non debeo.


3. Et idcirco

quid profuit

didicisse

quod summum est,

si cognitum

nequeat adprehendi?


nam

cum directionem cordis

ad destinata pertendere

senserimus,

insensibiliter

mens


inde reuoluta

ad priores euagationes

inpetu uehementiore

prolabitur

et ita

cotidianis distentionibus occupata



innumeris captiuitatibus

incessanter

abducitur,

ut propemodum iam desperetur a nobis

desiderata correctio

et superflua

haec obseruantia uideatur.
4. Siquidem

per momenta singula

lubricis discursibus

animus


euagatus

cum ad timorem dei

uel contemplationem reducitur spiritalem,
priusquam firmetur in ea,
rursum fugacius euanescit,

cum que eum

uelut expergefacti

deprehenderimus

ab intentione proposita

deuiasse

atque

ad illam theoriam



unde discesserat

reducentes

uoluerimus eum

tenacissima cordis intentione

uelut quibusdam uinculis

obligare,

in ipso conatu nostro

ocius quam anguilla

de recessibus mentis

elabitur.


5. Ob quam rem

cotidianis huiusmodi obseruationibus

aestuantes

nec tamen ex ipsis

aliquod

nostro cordi

stabilitatis robur

accessisse

cernentes

ad hanc opinionem

fracti desperatione

transducimur,

ut

non nostro iam,



sed naturae uitio

has animae peruagationes

humano generi inesse

credamus.


3. Ons antwoord over de beweeglijkheid van de ziel


1. Als u de tijd

van ons verblijf in de eenzaamheid berekent,

zult u menen

dat we de volmaaktheid van de inwendige mens moeten hebben bereikt.

Maar het enige

wat hij ons heeft gebracht,

is dat we leerden

wat we niet zijn kunnen,

en hij heeft ons niet gemaakt

wat we wilden worden.

Wij weten

dat deze kennis

ons niet gebracht heeft

tot de volmaakte standvastigheid

in de zo verlangde zuiverheid

of tot een zekere vastheid en sterkte,

maar dat ze slechts

onze beschaming en onze schande

heeft vermeerderd.
2.

Bij elk vak dat men wil leren

is de toeleg en de moeite

van iedere dag erop gericht

om

van het aarzelende begin



te komen

tot de zekere en vaste kundigheid.

Wat eerst

twijfelachtig was

of wat men helemaal niet wist,

begint men te kennen.


Met zekere stap, als ik het zo mag zeggen,

schrijdt men voort

in het vak dat men begonnen is,

en men gaat er zich volmaakt in bewegen,

zonder enige moeite.
Maar bij mijn toeleg op de zuiverheid

gaat het juist andersom:

de enige vooruitgang die ik gemaakt heb

is


dat ik weet

wat ik niet zijn kan.


Zodat

ik van gevoelen ben

dat de zo grote inspanning van mijn hart

mij niets anders oplevert

dan de moeite

:

redenen tot tranen



ontbreken mij nooit,

en toch houd ik niet op te zijn

wat ik niet moet zijn.
3.

Wat helpt het mij

geleerd te hebben

waarin de volmaaktheid bestaat,

als ik het geleerde

niet kan verwezenlijken?

Soms voelen wij

hoe ons hart

zich richt naar het doel,

maar al gauw dwaalt onze blik

ongemerkt

weer af


en keert

met nog grotere heftigheid terug

naar zijn vroegere verstrooiingen.

En zo


wordt hij onophoudelijk

door de dagelijkse beslommeringen

in beslag genomen

en op allerlei manieren gevangen gehouden,

zodat we bijna wanhopen

aan de verbetering waar we naar streven

en onze manier van leven

ons nutteloos voorkomt.


4. Als wij

onze geest

van de glibberige wegen

waarnaar hij ieder ogenblik

afdwaalt,

terugbrengen tot de vreze Gods

en de geestelijke beschouwing,

dan is hij,

vóór hij de tijd heeft gehad

zich daaraan vast te hechten,

nog sneller alweer verdwenen.

En wanneer we dan,

als 't ware wakker wordend,

bemerken

dat hij is afgeweken van het doel

waarop wij hem gericht hadden,


brengen wij hem terug

tot de beschouwing

waarvan hij was afgedwaald,

en we zouden hem

door de hardnekkigste toeleg van ons hart

als met ketenen willen

vastbinden:

maar onder die inspanning zelf

glipt hij,

vlugger dan een aal, alweer weg

uit het binnenste van onze ziel.
5. Dag in dag uit

kwellen wij ons zo

met onze pogingen,

maar zien

niettemin

dat ons hart

niets

wint


aan standvastigheid,

en onze ontmoediging

brengt er ons ten slotte toe

te menen

dat

die geestverstrooiingen



niet zozeer aan onze eigen schuld te wijten zijn

als wel aan een gebrek

van de menselijke natuur zelf.





IV. Disputatio senis de statu animae ac uirtute eius

1. Serenus:

Periculosae praesumptionis est

necdum rebus recte discussis

nec certa ratione collecta

de natura cuiuslibet rei

praepropere definire

ac


de consideratione fragilitatis suae

capere coniecturam,

non de statu et qualitate

ipsius disciplinae

uel de aliorum experientia

proferre sententiam.


Nec enim

si quis natandi ignarus,

sciens

pondus corporis sui



ferri aquarum liquore non posse,

experimento suae uoluerit inperitiae

definire

neminem


penitus posse

liquidis elementis

solida carne circumdatum

sustineri,

idcirco uera

eius opinio iudicanda est,

quam secundum experientiam suam

uisus est protulisse,

cum hoc

non solum non esse inpossibile,

sed etiam perfacile ab aliis fieri

ratione certissima

et oculorum fide non dubia

conprobetur.


2. Nou§ itaque,

id est mens,

aeikinhto§ kai polukinhto§

definitur,

id est

semper mobilis



et multum mobilis.
quod etiam

in Sapientia

quae dicitur Salomonis

aliis uerbis ita describitur:

kai gewde§ skhno§

briqei noun polufrontida,

id est:

et terrenum habitaculum

adgrauat mentem

multa cogitantem.
haec igitur

pro condicione naturae

numquam potest otiosa consistere,

sed


necesse est

eam,


nisi prouisum habuerit

ubi suos exerceat motus

et in quibus iugiter occupetur,
propria mobilitate

discurrere

et per omnia

uolitare,

donec

longo exercitio



usu que adsuefacta diuturno,

quo uos


in cassum dicitis laborare,

experiatur et discat

quas memoriae suae materias

debeat praeparare,

erga quas circumagat indefessos uolatus

et inmorandi robur

adquirat,

et ita


praeualeat

aduersas inimici suggestiones

quibus distrahebatur

extrudere

atque

in illo quem desiderat



statu et qualitate

durare.
3. Non ergo

hanc euagationem cordis nostri

uel naturae humanae

uel deo creatori eius

debemus adscribere.


uera est enim

scripturae sententia,



quia deus fecit hominem rectum:

et ipsi quaesierunt

cogitationes multas.

A nobis ergo

earum qualitas pendet,

quia



cogitatio, inquit, bona

scientibus eam adpropinquat,

uir autem prudens

inueniet eam.

Quidquid enim

ut inueniri possit

nostrae prudentiae

industriae que

subiectum est,

si non fuerit inuentum,

sine dubio

nostrae desidiae

uel inprudentiae,

non naturae uitio

reputandum est.


Cui sensui

Psalmista quoque congruit

dicens:

beatus uir

cui est auxilium eius abs te, domine:

ascensus in corde suo

disposuit.

Uidetis ergo

in nostra dicione consistere,

ut


siue ascensus,

id est pertingentes ad deum

cogitationes,

siue descensus,

ad terrena scilicet et carnalia conruentes,

in nostris cordibus

disponamus.

4. Quae


si non in nostra potestate consisterent,

nec Pharisaeos dominus increpasset:



quid cogitatis mala

in cordibus vestris?
Nec per prophetam

praecepisset dicens:



auferte malum cogitationum vestrarum

ab oculis meis,

et:


usque quo morabuntur in te

cogitationes noxiae?
Nec

in die iudicii

earum qualitas

quemadmodum operum

exigeretur a nobis,

ita per Esaiam

domino conminante:

ecce, inquit,

ego uenio

ut congregem

opera et cogitationes eorum

cum omnibus gentibus et linguis,

sed


ne condemnari quidem

earum testimonio

uel defendi

in illo terribili atque metuendo examine

secundum beati apostoli sententiam

mereremur

ita dicentis:

et inter se inuicem

cogitationibus accusantibus

aut etiam defendentibus,

in die qua iudicabit deus

occulta hominum

secundum euangelium meum.


4. Uiteenzetting van de grijsaard over de staat van de ziel en over wat zij vermag

1. Serenus:

Het is een gevaarlijke aanmatiging

om haastig te beslissen over de dingen

zonder ze eerst grondig te bestuderen

en er zekerheid over

verkregen te hebben ,

of


om zijn oordeel te geven

over een bepaalde methode

op grond van zijn eigen broosheid

en niet op grond van de aard en hoedanigheid

van die methode zelf

of op grond van andermans ondervinding.


Neem bijvoorbeeld

een mens die niet kan zwemmen:

omdat hij ziet

dat het water

het gewicht van zijn lichaam niet kan dragen,

verklaart hij vanuit deze ondervinding,

die het gevolg is van zijn onvermogen,

dat het iemand

met een lichaam van vlees als het onze

volstrekt onmogelijk is

in het water

te blijven drijven.

Wij oordelen nu toch niet

dat zijn mening waar is,

als zijnde gebaseerd

op zijn ondervinding,

terwijl wij van de andere kant

met volstrekte zekerheid weten

en met onze eigen ogen constateren

dat het voor anderen

niet alleen mogelijk is,

maar dat ze het met het grootste gemak doen?


2. De nous nu,

dat is de menselijke geest,

wordt gedefinieerd als

aeikinhto§ kai polukinhto§

dat wil zeggen

altijd in beweging

en zeer beweeglijk.
Datzelfde

wordt met andere woorden gezegd

in de Wijsheid

die van Salomon heet: [

kai gewde§ skhno§

briqei noun polufrontida,

dat is:]

En de aardse woontent

bezwaart de geest

bij zijn vele denken (Wijsh. 9,15).
De geest

is van nature zo gemaakt

dat hij nooit werkeloos kan blijven.

Als hij geen vooraf bepaald object heeft

waarop hij zijn beweging kan uitoefenen,
brengt noodzakelijkerwijs

zijn beweeglijkheid hem ertoe

om her- en derwaarts te gaan

en overal

rond te fladderen.

Pas nadat hij

door langdurige oefening

en praktijk eraan gewoon geworden is

waarvan gij zegt

dat ge er tevergeefs aan hebt gearbeid,

leert hij uit ervaring

de onderwerpen kennen

die hij voor zijn geheugen klaar moet houden,

waarop hij onvermoeibaar terug moet komen,

en krijgt hij

de kracht daarbij te blijven.

Zo

slaagt hij erin



de inblazingen van de vijand

die hem verstrooiden,

te verdrijven

en


zich te vestigen

in de staat en de gesteltenis

die hij verlangt.
3. Deze verstrooidheid van ons innerlijk

moeten we

dus niet

aan onze menselijke natuur toeschrijven

of aan haar Schepper.
Want het woord van de Schrift

is waar:



God heeft de mens goed gemaakt;

maar zijzelf hebben

allerlei bedenksels nagelopen (Pred. 7,29).

De aard van onze gedachten

hangt dus van onszelf af,

want, zo staat er geschreven,



de goede gedachte

komt tot degenen die haar kennen,

en de verstandige man

zal haar vinden (Spr. 19,7).

Welnu,


als we iets

door ons verstand

en onze toeleg

kunnen vinden,

is het ongetwijfeld

aan onze traagheid

en ons onverstand

te wijten,

en niet aan een gebrek in de natuur,

als we het niet vinden.


Ook de psalmist

is die mening toegedaan,

wanneer hij zegt:

Zalig de man

die zijn hulp van U verwacht, Heer;

hij heeft in zijn hart treden gemaakt

om te bestijgen (Ps. 84,6).

Gij ziet dus

dat het in onze macht ligt

om in ons binnenste

treden te maken,

hetzij om op te stijgen,

dat wil zeggen gedachten

die God bereiken,

hetzij om af te dalen,

dat wil zeggen gedachten

die afglijden tot aardse en vleselijke dingen.

4. Als dat

niet in onze eigen macht lag,

zou de Heer de farizeeën niet verweten hebben:



Waarom denkt gij kwaad

in uw hart? (Mt. 9,4).
En dan zou Hij door de profeet

niet bevolen hebben:



Verwijdert het kwaad van uw gedachten

uit mijn ogen (Jes. 1,16),

en:


Hoe lang nog zult gij schadelijke gedachten

blijven koesteren? (Jer. 4,14).
Ook zou er

op de oordeelsdag

geen onderzoek worden gedaan

naar de aard van onze gedachten,

even goed als van onze werken,

gelijk de Heer ons

door Isaias bedreigt:

Zie, zegt Hij,

Ik kom

hun werken en gedachten

verzamelen,

met alle volken en alle talen (Jes. 66,18).

Ook


zou hun getuigenis

niet tussenbeide komen

in dat verschrikkelijke en vreeswekkende oordeel, ofwel om ons te veroordelen

ofwel om ons te verdedigen,

volgens het woord van de zalige Apostel:
Hun gedachten zullen hen wederzijds

ofwel aanklagen

ofwel verdedigen,

op de dag waarop God

de geheimen der mensen zal oordelen

volgens mijn evangelie (Rom. 2,15-16).






Deel met je vrienden:
  1   2   3   4   5   6   7   8


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©tand.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina